Аль Имран сүрөсү — Аят 183

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• عَهِدَ إِلَيْنَا – бизге буйрук кылды, осуят кылды, келишим түздү.
• قُرْبَانٍ – курбан, б.а. Аллахка жакындашуу үчүн алып келинген тартуу.
• تَأْكُلُهُ النَّارُ – аны от жеп кетет (асмандан түшкөн от кырып салат).
• الْبَيِّنَاتِ – ачык-айкын далилдер, кереметтер, белгилер.
• فَلِمَ – эмне үчүн, кандай себептен.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала яхудилердин бир тобунун жалган сөзүн ачыктап берет. Алар: «Аллах бизге осуят кылган, бизге пайгамбар келсе, ал асмандан от түшүп жеп кетүүчү курбан алып келмейинче, ага ыйман келтирбейбиз», – деп айтышкан. Бирок бул алардын Аллахка жалган жалаа жапкан сөзү эле. Анткени Аллах мындай шарт коюп, пайгамбарлардын чындыгын ушул бир гана белгиге чектеп койгон эмес. Ошондуктан Аллах пайгамбар Мухаммадга (ага Аллахтын саламы жана батасы болсун) айткызды: «Эй Мухаммад, аларга айт: менден мурун да силерге ачык-айкын далилдер жана кереметтер менен, ошондой эле силер айткан ошол от жеп кетүүчү курбан менен пайгамбарлар келген. Эгер силер айткандай чынчыл болсоңор, эмне үчүн ата-бабаларыңар ошол пайгамбарларды өлтүрдү?» – деп. Башкача айтканда, алар өздөрүнүн шартын аткарган пайгамбарлар келгенде да аларга ыйман келтирбей, тескерисинче аларды өлтүрүшкөн. Демек, алардын бул сөзү жөн гана шылтоо, жалган жалаа жана ыймандан баш тартуунун себеби эле.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга тартуучу ойлор:

• Аллах адилеттүү жана чындыкты сүйүүчү: Аллах жалганчылардын жалган сөздөрүн ачыктап, акыйкатты ортого чыгарат. Бул – Аллахтын адилеттигинин жана чындыкка болгон сүйүүсүнүн белгиси.
• Пайгамбарлардын чындыгы көптөгөн далилдер менен бекемделген: Аллах пайгамбарларды ар кандай кереметтер жана ачык белгилер менен колдогон. Бул – алардын чындыгына ишенүү үчүн жетиштүү негиз.
• Ыйман – жүрөктүн иши, шылтоо эмес: Яхудилер сыяктуу шарт коюп, ыймандан качуу туура эмес. Ыйман – бул чын жүрөктөн моюн сунуу жана Аллахтын буйруктарын аткаруу.
• Ислам – бардык пайгамбарлардын уландысы: Бул аят бизге Исламдын Мухаммад пайгамбар менен башталбаганын, тескерисинче, бардык пайгамбарларга ыйман келтирүүнү камтый турганын көрсөтөт. Ислам – адамзатты акыйкатка, жакшылыкка жана Аллахка жакындашууга чакырган акыркы жана толук дин.
• Кечирим жана туура жолго кайтуу мүмкүнчүлүгү: Аллах ар дайым адамдарга туура жолго кайтууга мүмкүнчүлүк берет. Бул аят ошондой эле адамдарды ой жүгүртүүгө, жалгандан алыс болууга жана чындыкты кабыл алууга чакырат.

Ошондуктан, бул аят бизге чындыкты издөөнү, жалган шылтоолордон алыс болууну жана Аллахтын пайгамбарларына ыйман келтирүүнү үйрөтөт. Ислам – бул жөнөкөй, түшүнүктүү жана адам баласынын жаратылышына шайкеш келген дин.