સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 183

૧) શબ્દોના અર્થ:

• عَهِدَ إِلَيْنَا: અમને તાકીદ કરી / અમને વસિયત કરી.
• قُرْبَانٍ: એવી નજરાણો (ભેટ) જે અલ્લાહની નજીક થવા માટે અર્પણ કરવામાં આવે.
• تَأْكُلُهُ النَّارُ: જેને આકાશમાંથી આવતી આગ ભસ્મ કરી દે.
• بِالْبَيِّنَاتِ: સ્પષ્ટ પુરાવાઓ અને મોજિઝાઓ સાથે.
• فَلِمَ قَتَلْتُمُوهُمْ: તો પછી તમે તેમને કેમ કતલ કર્યા?

૨) આયતની તફસીર:

આ આયત યહૂદીઓના એક જૂથના ખોટા દાવાનો જવાબ આપે છે. તેઓએ કહ્યું કે અલ્લાહે અમને તૌરાતમાં આ શિક્ષા આપી છે કે અમે કોઈ પણ પયગંબરને ત્યાં સુધી સાચો ન માનીએ જ્યાં સુધી તે અમારી સામે એવી નજરાણો ન લાવે જેને આકાશમાંથી આવતી આગ ભસ્મ કરી દે. આ વાત તેઓએ પોતાની તરફથી ઘડી કાઢી હતી અને અલ્લાહ પર જૂઠું બોલ્યા હતા, કારણ કે અલ્લાહે ક્યારેય એવી કોઈ વસિયત કરી ન હતી કે પયગંબરની સચ્ચાઈ ફક્ત આ એક જ નિશાનીથી સાબિત થાય.

આથી અલ્લાહે નબી મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) ને ફરમાવ્યું કે તમે તેમને કહો: તમારા પૂર્વજો પાસે મારા પહેલાં ઘણા પયગંબરો સ્પષ્ટ પુરાવાઓ અને મોજિઝાઓ સાથે આવ્યા હતા, અને તેમાં એ નજરાણો પણ હતી જેને આકાશમાંથી આવતી આગ ભસ્મ કરી દેતી હતી — એટલે કે તમારી માંગણી પ્રમાણેની નિશાની પણ તેમની પાસે હતી. તો પછી તમે (અથવા તમારા પૂર્વજોએ) તે પયગંબરોને કેમ કતલ કર્યા? જો તમે તમારા દાવામાં સાચા હોત કે અમે ફક્ત આ નિશાની જોવા પર જ ઈમાન લાવીશું, તો જ્યારે એ નિશાની આવી ગઈ ત્યારે તમે ઈમાન કેમ ન લાવ્યા અને તેમને કતલ કરી નાખ્યા? આ સ્પષ્ટ પુરાવો છે કે તમારો દાવો ખોટો છે અને તમારો હેતુ ફક્ત બહાનાં શોધવાનો છે.

૩) આ આયતમાંથી ફાયદા અને શીખ:

• અલ્લાહ પર જૂઠું બોલવું અને તેના નામે ખોટી વસિયતોનું આરોપણ કરવું એ ખૂબ જ ગંભીર ગુનો છે.
• પયગંબરોની સચ્ચાઈ ફક્ત એક જ ચમત્કાર પર નિર્ભર નથી, પરંતુ તેમના સ્પષ્ટ પુરાવાઓ, નૈતિક ચરિત્ર અને અલ્લાહના સંદેશ પર આધારિત છે.
• જે લોકો સત્યને ન માનવા માટે બહાનાં શોધે છે, તેમના બહાનાં પકડાઈ જાય છે અને તેમની દલીલો નબળી પડી જાય છે.
• આ આયત આપણને શીખવે છે કે ઈમાન લાવવા માટે દિલની સફાઈ અને સત્યની શોધ જરૂરી છે, ફક્ત ચમત્કારોની માંગણી કરવી એ યોગ્ય નથી.
• અલ્લાહે પોતાના પયગંબરને સત્યની દલીલો આપીને મજબૂત બનાવ્યા છે, જેથી સાચા શોધકો માર્ગદર્શન મેળવી શકે.