Аль Имран сүрөсү — Аят 192

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• رَبَّنَا — «Оо, Раббибиз!» — Аллахка карата айтылган сыйынуу жана жалбаруу сөзү.
• أَخْزَيْتَهُ — «аны кор кылдың, шерменде кылдың» — башкалардын алдында уятка калтырып, арсыз кылып, жек көрүндү кылуу маанисинде.
• الظَّالِمِينَ — «залымдар» — өздөрүнө зулум кылгандар, башкача айтканда күнөөлөрү менен өздөрүнө зыян келтиргендер.
• أَنصَارٍ — «жардамчылар, колдоочулар» — кыйноодон куткарып, коргоп кала турган жардам берүүчүлөр.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта ыймандуу адамдардын Аллахка карата болгон жалбаруусу жана сыйынуусу баяндалат. Алар: «Оо, Раббибиз! Сен кимди тозокко киргизсең, аны сөзсүз түрдө кор кылдың, шерменде кылдың. Ал эми залымдарга эч кандай жардамчы, колдоочу болбойт», — деп айтышат.

Бул жерде тозокко кирүү — Аллахтын адилет сотунун натыйжасы. Ким күнөөлөрү себептүү тозокко түшсө, ал адам ушундай кордукка, уятка калат. Аны эч ким, эч нерсе куткара албайт. Себеби залымдарга — өздөрүнө зулум кылгандарга — Аллахтын азабынан коргой турган эч бир жардамчы, эч бир колдоочу жок. Алардын мал-мүлкү, туугандары, достору, бийликтери — эч бири аларды Аллахтын азабынан сактай албайт.

Бул аят ыймандуулардын Аллахтан коркуу жана Ага баш ийүү менен кайсы гана нерседен паана сураганын көрсөтөт. Алар тозоктон коркуп, Аллахтын ырайымын тилешет. Ошондой эле бул аят аркылуу адам баласына эскертүү берилет: кимде-ким залымдык кылып, күнөөгө батса, ага эч ким жардам бере албайт, жалгыз Аллах гана кечиримдүү жана ырайымдуу.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят бизге тозоктон коркуп, Аллахтан ырайым суроого үндөйт. Ыймандуу адам дайыма Аллахтан коркуп, Ага жалбарып, тозоктон паана тилейт.
• Аллахтын адилеттиги чексиз экенин билдирет: ким күнөө кылса, анын жообун өзү берет. Аллах эч кимге зулум кылбайт.
• Залымдарга эч ким жардам бере албастыгын эскертет. Бул дүйнөдө канчалык күчтүү, бай, бийликтуу болсоң да, акыретте Аллахтын алдында эч нерсең жардам бербейт.
• Бул аят ыймандууларды Аллахка болгон сыйынууга, дуба кылууга жана Ага баш ийүүгө чакырат. Анткени куткаруунун жалгыз жолу — Аллахка ыйман келтирип, Ага баш ийүү.
• Ошондой эле бул аят адамдарды өздөрүнө зулум кылуудан, күнөөгө батуудан сактанууга үндөйт. Анткени күнөө адамды тозокко алып барат.
• Аллахтын ырайымынан үмүт үзбөө керектигин үйрөтөт: эгер адам тообо кылып, Аллахка кайтса, Аллах кечиримдүү жана ырайымдуу.