Rum surasi — Oyat 34

Kalimalarning ma'nolari:

• لِيَكْفُرُوا – Ular ne'matlarni inkor etsinlar va noshukurlik qilsinlar.
• آتَيْنَاهُمْ – Biz ularga bergan narsalarimiz (ne'matlar, yengilliklar).
• فَتَمَتَّعُوا – Bas, (ey kofirlar), foydalaninglar, lazzatlaninglar (bu dunyoda).
• فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ – Tez orada (oxiratda) bilib olasizlar (azobni ko'rib).

Tafsir:

Bu oyat Alloh taoloning insonlarga bergan ne'matlarini inkor etuvchi, og'ir kunlarda Allohga iltijo qilib, yengillik kelgach esa Uning ne'matlarini unutib, kufr va noshukurlik qiladigan kimsalar haqidadir. Alloh ularga qiyinchilikdan keyin yengillik, balolardan xalos bo'lishni ato etgan edi. Ammo ular bu ne'matlarni tan olmadilar va o'zlarining eski kufr yo'llarida davom etdilar.

Alloh taolo ularga tahdid va ogohlantirish tariqasida: "Bas, (ey kofirlar), bu dunyoda foydalanib qolinglar, lazzatlaninglar. Tez orada (qiyomat kuni) azobni ko'rib, o'z qilgan ishlaringizning oqibatini bilib olasizlar", deydi. Bu yerda "foydalaninglar" so'zi tahdid ma'nosida kelgan bo'lib, ularning bu dunyodagi muvvaqqat lazzatlari tezda tugaydiganini va oxiratda ularni dahshatli azob kutayotganini bildiradi.

Ular o'zlarini dono va to'g'ri yo'lda deb hisoblasalar-da, aslida ular qattiq adashgan va oxiratlari halokat ekanini o'sha kuni o'z ko'zlari bilan ko'radilar.

Foydalar:

1. Inson barcha ne'matlar Allohdan ekanini tan olishi va Unga shukr qilishi lozim. Ne'matni inkor etish kufr va noshukurlikdir.
2. Qiyinchilikdan keyin yengillik kelsa, inson Allohga shukr qilishi, balki Unga bo'lgan iltijosini davom ettirishi kerak. Ne'mat kelgach Allohni unutish – yomon xulqdir.
3. Bu oyatda kofirlarga qilingan tahdid – ularning dunyoviy lazzatlari o'tkinchi ekani va oxiratda ularni azob kutayotganidir. Bu mo'minlar uchun saboq bo'lib, ular doimiy ne'mat bo'lgan jannatga intilishlari kerak.
4. Allohning muhlat berishi – Uning rahmli ekanini ko'rsatadi, lekin bu muhlat abadiy emas. Inson tavba qilish uchun fursatdan foydalanishi zarur.
5. Oxiratga ishonch – insonni bu dunyoda to'g'ri yo'l tutishga, gunohlardan saqlanishga va Allohning ne'matlariga shukr qilishga yetaklaydi.