لقمان سۈرىسى — ئايەت 12

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• ئىتەينا (آتَيْنَا): بەردۇق، ئاتا قىلدۇق.
• ئەلھىكمە (الْحِكْمَةَ): ھېكمەت، يەنى دىننى چوڭقۇر چۈشىنىش، ئەقىل-پاراسەت، سۆزدە ۋە ئىشتا توغرا بولۇش.
• ئەشكۇر (اشْكُرْ): شۈكۈر قىلغىن، يەنى ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىگە مەدھىيە ئېيتىپ، ئۇنىڭغا قۇلچىلىق قىلغىن.
• كەفەرە (كَفَرَ): كۇفرىلىق قىلدى، يەنى ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىنى ئىنكار قىلدى.
• غەنىي (غَنِيٌّ): باي، ھېچ نەرسىگە موھتاج ئەمەس.
• ھەمىيد (حَمِيدٌ): مەدھىيەگە لايىق، ھەر ھالدا ماختاشقا ئەرزىگۈچى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە بىزگە ئۆزىنىڭ سالىھ بەندىسى لۇقمانغا بەرگەن ئۇلۇغ نېمىتىنى ۋە ئۇنىڭدىن ئېلىنىدىغان ھېكمەتنى بايان قىلىدۇ. ئاللاھ لۇقمانغا ھېكمەتنى — يەنى دىننى چوڭقۇر چۈشىنىش، ئەقىل-پاراسەت، سۆزدە ۋە ئىشتا توغرا بولۇش قابىلىيىتىنى — ئاتا قىلدى. لۇقمان پەيغەمبەر ئەمەس، بەلكى ئاللاھنىڭ سالىھ، دانا بەندىسى ئىدى.

ئاللاھ ئۇنىڭغا: «ئاللاھقا شۈكۈر قىلغىن» دەپ بۇيرۇدى. يەنى ئۇنىڭغا بېرىلگەن ھېكمەت ۋە باشقا نېمەتلەر ئۈچۈن ئاللاھقا مەدھىيە ئېيتىپ، قۇلچىلىق قىلىشى كېرەك ئىدى.

ئاندىن ئاللاھ بىزگە مۇھىم بىر ھەقىقەتنى ئېيتىدۇ: كىمكى ئاللاھقا شۈكۈر قىلسا، ئۇنىڭ شۈكۈرىنىڭ پايدىسى پەقەت ئۆزىگە قايتىدۇ. چۈنكى شۈكۈر قىلغۇچىغا ئاللاھ تېخىمۇ كۆپ نېمەت ۋە ساۋاب بېرىدۇ. ئاللاھ ھېچكىمنىڭ شۈكۈرىگە موھتاج ئەمەس.

كىمكى ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىنى ئىنكار قىلىپ كۇفرىلىق قىلسا، ئۇنىڭ زىيىنى پەقەت ئۆزىگە بولىدۇ. ئاللاھ ھەممە مەخلۇقاتتىن بېھاجەت، باي ۋە ھېچ نەرسىگە موھتاج ئەمەس. ئۇ ھەر ھالدا مەدھىيەگە لايىق بولۇپ، ئۇنىڭ پەرۋەردىگارلىقى ۋە ئىلتىپاتى ھېچكىمنىڭ شۈكۈرى ياكى كۇفرىغا باغلىق ئەمەس.

3) دەۋەت ۋە ئىبرەت:

ئەي مۇسۇلمان قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە شۈكۈرنىڭ قانچىلىك مۇھىملىقىنى ۋە ئۇنىڭ پايدىسىنىڭ ئۆزىمىزگە قايتىدىغانلىقىنى ئۆگىتىدۇ. ئاللاھ بىزگە ساغلاملىق، ئەقىل، ئىمان، رىزىق ۋە نۇرغۇن نېمەتلەرنى بەردى. بۇ نېمەتلەرگە شۈكۈر قىلساق، ئاللاھ بىزگە تېخىمۇ كۆپ نېمەت ۋە بەرىكەت بېرىدۇ. شۈكۈر قىلىش بىلەن ئاللاھقا يېقىنلىشىمىز، قەلبىمىز تىنچلىق ۋە خۇشاللىققا تولىدۇ.

ئەگەر بىز ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىنى ئىنكار قىلساق ياكى ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلمىساق، بۇنىڭ زىيىنى پەقەت ئۆزىمىزگە بولىدۇ. ئاللاھ بىزنىڭ شۈكۈرىمىزگە موھتاج ئەمەس، ئۇ ھەممىدىن باي ۋە ھەر ھالدا مەدھىيەگە لايىقتۇر. شۇڭا، كېلىڭلار، ھەر ۋاقىت ئاللاھقا شۈكۈر قىلىپ، ئۇنىڭ نېمەتلىرىنى ئېسىمىزدە تۇتۇپ، ئۇنىڭغا قۇلچىلىق قىلايلى. بۇ بىزنىڭ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختلىك بولۇشىمىزنىڭ سەۋەبىدۇر.