Sure Lokmân — Ayet 15

Kelime Anlamları:

• Câhedâke: Sana karşı büyük çaba harcarlar, seni zorlarlar.
• İşrâk: Allah'a ortak koşmak, O'ndan başkasına ibadet etmek.
• Ma'rûf: İyi, güzel, dinin ve aklın onayladığı davranış.
• Enâbe: Günahlardan dönüp bütün kalbiyle Allah'a yönelmek.
• Mürci: Dönüş yeri, varılacak son durak.

Tefsir:

Ey iman eden evlat! Bil ki, Allah Teâlâ, anne babaya iyilik etmeyi emretmiş, onlara karşı saygılı ve şefkatli olmayı farz kılmıştır. Ancak bu itaat ve iyilik, Allah'a itaatsizlik sınırına dayandığında orada durmak gerekir. Eğer anne baban, seni Allah'tan başkasına ibadet etmeye, O'na ortak koşmaya zorlarlarsa —ki bu konuda hiçbir bilgin ve delilin yoktur— işte o zaman onlara itaat etme. Çünkü yaratıcıya isyan konusunda hiçbir yaratılmışa itaat yoktur. Bu, imanın en temel sınırıdır: Hiçbir anne baba sevgisi, Allah'ın emrinin önüne geçemez.

Fakat bu itaatsizlik, onlara karşı sert ve kırıcı olmayı gerektirmez. Bilakis, dünya hayatında onlarla iyi geçinmeye, güzel söz söylemeye, ihtiyaçlarını karşılamaya, onlara karşı merhametli ve nazik davranmaya devam et. Onların dinî konudaki baskılarına boyun eğme; ama ahlâkî ve insanî görevlerini de ihmal etme. Bu, İslam'ın ne kadar dengeli ve hikmetli bir din olduğunu gösterir: Hak ile batıl arasında taviz yok, ama insanî ilişkilerde güzellik ve ihsan asla terk edilmez.

Sonra Allah Teâlâ, mümin evlada şu yolu gösterir: "Sen, günahlarından dönüp bana yönelen, benim rızamı arayan kulların yolunu takip et." Bu, Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ve onun ashâbının yoludur. İşte kurtuluş ancak bu yoldadır. Anne babanın baskısı ne kadar şiddetli olursa olsun, sen hak yoldan ayrılma; çünkü sonunda dönüş yalnız Allah'adır. O gün herkes, dünyada yaptıklarının karşılığını görecektir. O halde Allah'ın rızasını her şeyin üstünde tut; çünkü O'nun katında olan, dünyanın bütün nimetlerinden daha hayırlı ve kalıcıdır.

Sevgili kardeşim! Bu ayet bize, imanın aile bağlarından bile önce geldiğini, ama bu imanın aileye karşı sevgisizlik anlamına gelmediğini öğretiyor. Mümin, hem Allah'a sadık kalacak hem de anne babasına karşı en güzel şekilde davranacaktır. Bu dengeyi koruyan, dünyada huzurlu, ahirette ise kurtuluşa erenlerdendir. Allah hepimizi, ana babasına iyilik eden ama dininden taviz vermeyen kullarından eylesin.