سوره لقمان — آیه 29

معانی کلمات:

• یُولِجُ: داخل میکند، فرو میبرد.
• سَخَّرَ: رام و مسخر کرد.
• أَجَلٍ مُسَمًّی: زمان معین و مشخصی (پایان دنیا و برپایی قیامت).
• خَبِیر: آگاه و دانای به حقیقت و باطن چیزها.

تفسیر آیه:

آیا نمیبینی و نمیدانی که خداوند شب را در روز داخل میکند و روز را در شب داخل میگرداند؟ یعنی از ساعات شب میکاهد و بر روز میافزاید، و از ساعات روز میکاهد و بر شب میافزاید، به گونهای که روزها و شبها به تدریج کوتاه و بلند میشوند و فصلها پدید میآیند. این نظم شگفتانگیز نشانه قدرت بیپایان اوست.

و نیز خورشید و ماه را برای منافع شما انسانها رام و مسخر گردانیده است؛ هر یک از آنها در مدار معین خود تا زمان مشخصی که خداوند مقرر کرده است، در حرکتاند و از مسیر خود منحرف نمیشوند. این حرکت منظم و دقیق، بدون فرمان و تدبیر خداوند ممکن نیست.

و بدان که خداوند به تمام اعمالی که انجام میدهید — چه خوب و چه بد — کاملاً آگاه است و هیچ چیز از علم او پنهان نمیماند. او از نیتها و کردارهای شما باخبر است و در روز قیامت شما را بر اساس آنها جزا و پاداش خواهد داد.

فواید و پیامهای آیه:

1. نظم جهان، نشانه حکمت و قدرت خداوند است: تغییر شب و روز و حرکت خورشید و ماه، نه تصادفی است و نه خودکار؛ بلکه نشانهای از تدبیر دقیق پروردگار است که هر لحظه جهان را مدیریت میکند.
2. همه مخلوقات در مسیر هدفی مشخص حرکت میکنند: خورشید و ماه با این عظمت، مطیع فرمان خداوند هستند و به سوی پایانی معین در حرکتاند. این درس بزرگی است که انسان نیز باید زندگی خود را هدفمند و در مسیر رضایت پروردگار قرار دهد.
3. آگاهی خداوند، انگیزه تقوا و اصلاح رفتار است: وقتی بدانیم خداوند بر همه اعمال ما آگاه است، در نهان و آشکار مراقب رفتار خود خواهیم بود و این باور، انسان را به انجام کارهای نیک و ترک گناه ترغیب میکند.
4. امید و آرامش در سایه ایمان به علم خدا: دانستن اینکه خداوند از تلاشها و زحمات ما باخبر است، به انسان امید میدهد که هیچ عمل خیری — هر چند کوچک — نزد او ضایع نمیشود و پاداش آن محفوظ است.