Ahzob surasi — Oyat 65

Kalimalarning ma’nolari:

• Xolidiyna: Doimiy qoluvchilar, abadiy yashovchilar.
• Abadan: Mangu, cheksiz vaqt davomida.
• Valiy: Do‘st, himoyachi, yordamchi.
• Nasir: Yordam beruvchi, madadkor.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda kofirlar uchun tayyorlangan oxiratdagi azobni bayon qilmoqda. Ular do‘zaxga kirgach, unda abadiy qoladilar, ularning azobi hech qachon tugamaydi va ulardan biror lahza ham yengillashmaydi. Ular o‘sha joyda o‘zlariga yordam beradigan, himoya qiladigan biror do‘st (valiy) topolmaydilar. Shuningdek, ularni do‘zax azobidan qutqaradigan, o‘tning olovidan chiqaradigan yoki azobni ulardan qaytaradigan biror yordamchi (nasir) ham bo‘lmaydi. Ya’ni, ular butunlay yolg‘iz va yordamsiz holda azobda qoladilar. Bu holat ularning dunyoda Allohga va Uning Rasuliga itoat qilishdan bosh tortganliklarining oqibatidir. Ular o‘sha kuni yuzlari olovda kuydirilgan holda pushaymon bo‘lib: “Qaniydi, dunyoda Allohga va Rasuliga itoat qilgan bo‘lsak edi”, deydilar, lekin bu pushaymonlik ularga hech qanday foyda bermaydi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

• Kufr va gunohning oqibati do‘zaxda abadiy qolishdir, bu eng og‘ir jazodir.
• Inson dunyoda qilgan har bir amali uchun oxiratda javob beradi va bu javob adolatli bo‘ladi.
• Allohdan boshqa hech kim insonni azobdan qutqara olmaydi, shuning uchun faqat Unga suyanish va Unga itoat qilish kerak.
• Bu oyat mo‘minlarga ogohlantirish bo‘lib, ularni to‘g‘ri yo‘lda sobit qolishga va gunohlardan saqlanishga undaydi.
• Allohning rahmati va mag‘firati kengdir, lekin Uning azobi ham qattiqdir. Shuning uchun banda doimo Allohga tavba qilib, Uning roziligini topishga intilishi lozim.