Səba surəsi — Ayə 14

Sözlərin izahı:

• قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ: Onun ölümünə hökm etdik, yəni Süleymanın (əleyhissəlam) vaxtı yetişdi və o, dünyadan köçdü.
• دَابَّةُ الْأَرْضِ: Yerdəki canlı — burada ağacqurdu (taxtabiti) nəzərdə tutulur.
• مِنسَأَتَهُ: Onun əsası, dayaq çubuğu.
• خَرَّ: Yerə yıxıldı, üzü üstə düşdü.
• تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ: Cinlər aydın şəkildə anladılar, əmin oldular.
• الْعَذَابِ الْمُهِينِ: Zəlil edən, alçaldan əzab — burada ağır və yorucu iş nəzərdə tutulur.

Ayənin təfsiri:

Allah-taala buyurur ki, Süleymana (əleyhissəlam) ölüm hökmünü verdiyimiz zaman onun öldüyünü cinlərə yalnız yerdəki bir canlı — ağacqurdu göstərdi. O, Süleymanın dayandığı əsanı yeyirdi. Süleyman əsasına söykənmiş halda vəfat etmişdi və cəsədi bir müddət o vəziyyətdə qaldı. Cinlər isə onun sağ olduğunu zənn edərək ağır və zəlil edici işlərdə çalışmağa davam edirdilər. Nəhayət, ağacqurdu əsanı tamamilə yeyib qurtardıqda, əsas qırıldı və Süleymanın cəsədi yerə yıxıldı. O zaman cinlər onun öldüyünü anladılar və aydın şəkildə dərk etdilər ki, əgər onlar həqiqətən qeybi bilsəydilər, bu zəlil edici əzabda — o ağır işlərdə — bu qədər qalmazdılar.

Bu ayədə Allah-taala cinlərin qeybi bilmədiyini açıq şəkildə bəyan edir. Çünki onlar qeybi bilsəydilər, Süleymanın vəfat etdiyini dərhal anlayar və o zəlil edici işlərdə qalmazdılar. Bu, həm də bəzi insanların cinlərin qeybi bildiyinə dair yanlış inancını təkzib edir.

Dəvət və nəsihət:

Bu ayə bizə öyrədir ki, qeybi yalnız Allah bilir. Heç bir məxluq — nə cin, nə mələk, nə də insan — qeybi bilməz. Allah-taala bu hadisə ilə cinlərin qeybi bilmədiyini bütün bəşəriyyətə göstərdi. Elə buna görə də qeybdən xəbər verdiyini iddia edənlərə — falçılara, kahinlərə, ruh çağıranlara — inanmamalıyıq. Hər şeyi bilən yalnız Allahdır.

Bu ayə həm də bizə göstərir ki, Allahın hökmü qaçılmazdır. Süleyman kimi böyük bir peyğəmbər belə, Allahın əzəli hökmü ilə dünyadan köçdü. Lakin onun vəfatı ilə cinlərə böyük bir dərs verildi. Allah-taala hər hadisədə hikmət sahibidir və hər şeyi yerli-yerində edir.

Ey insan! Bil ki, sənin də ömrün Allahın əlindədir. Elə buna görə də hər anını yaxşı işlərə sərf et. Qeybi bilmədiyini qəbul et və yalnız Allaha təvəkkül et. O, hər şeyi görən və biləndir.