Sure Sebâ — Ayet 14

Kelime Anlamları:

• Mensee (منسأة): Asa, değnek. Hz. Süleyman'ın dayandığı baston.
• Dâbbetü'l-arz (دابة الأرض): Yer böceği, ağaç kurdunun ta kendisi olan "araza" (termite benzer bir haşere).
• Harra (خرّ): Yere düştü, yıkıldı.
• Tebeyyenet (تبيّنت): Ortaya çıktı, iyice anlaşıldı, kesin olarak bilindi.
• Azâbü'l-mühîn (العذاب المهين): Aşağılayıcı, zelil eden, horlayan azap ve eziyet.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, Cenâb-ı Hakk'ın Hz. Süleyman'a (a.s.) verdiği büyük mülk ve saltanatın ardından, onun vefatıyla ilgili ibret dolu bir tabloyu bizlere sunmaktadır. Allah Teâlâ, Süleyman Peygamber'in vefatına hükmettiğinde, onun ölümünü insanlardan ve cinlerden gizlemişti. Hz. Süleyman, elindeki asâsına dayanmış bir vaziyette iken ruhunu teslim etmişti. Ancak bu durum, tam bir yıl boyunca kimse tarafından fark edilmedi. Cinler, onun hâlâ diri olduğunu zannederek ağır işlerde çalışmaya devam ettiler.

İşte tam bu noktada, Allah'ın izniyle küçücük bir yer böceği (ağaç kurdu), Hz. Süleyman'ın dayandığı asâyı yemeye başladı. Zamanla asâ inceldi ve çürüdü. Nihayet bir gün asâ kırıldı ve Hz. Süleyman'ın mübarek cesedi yere düştü. İşte o an cinler, onun çoktan ölmüş olduğunu anladılar. Bu olay karşısında cinler, eğer gaybı (görünmeyeni, gizli olanı) gerçekten bilselerdi, Hz. Süleyman'ın ölümünü önceden fark ederler ve o aşağılayıcı, zelil edici çalışma azabı içinde bu kadar uzun süre kalmazlardı. Onlar, Süleyman'ın (a.s.) hayatta olduğunu sanarak sürekli onun emrinde çalışıyor, büyük eziyetler çekiyorlardı.

Bu kıssada çok büyük bir hikmet ve ibret vardır. Allah Teâlâ, bu olayla birlikte, cinlerin ve insanların gaybı bilemeyeceğini, gayb bilgisinin yalnızca Allah'a ait olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Cinler, kendilerinin gaybı bildiklerini iddia ediyorlardı. Fakat bu olay, onların bu iddialarının ne kadar boş ve yanlış olduğunu gözler önüne serdi. Eğer gerçekten gaybı bilselerdi, kendilerini bu kadar zorlu ve horlayıcı bir işin içinde bulmazlardı.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet bize, her şeyin sahibi ve bilicisi olan Allah'ın ilminin sınırsız olduğunu, O'nun dışında hiçbir varlığın gaybı bilemeyeceğini öğretmektedir. Bugün bile bazı insanlar, falcılara, medyumlara, cinlerden yardım isteyenlere yönelerek gaybı bildiklerini zannetmektedirler. Oysa bu âyet, bu tür inançların ne kadar yanlış olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Bizler, yalnızca Allah'a güvenmeli, O'na dayanmalı ve her işimizde O'nun rızasını gözetmeliyiz. Çünkü gerçek kurtuluş ve huzur, ancak Allah'a iman etmekte ve O'nun gösterdiği yolda yürümektedir. Bu kıssa, aynı zamanda Allah'ın kudretinin büyüklüğünü ve O'nun dilediğini dilediği şekilde yöneteceğini de bizlere göstermektedir. Ne mutlu o kullara ki, Allah'ın ayetlerinden ibret alır ve O'na hakkıyla kul olurlar.