Фатир сүресі — Аят 12

1. Сөздердің мағынасы:

• الْبَحْرَانِ — екі теңіз.
• عَذْبٌ فُرَاتٌ — тұщы, тым тәтті су.
• سَائِغٌ شَرَابُهُ — ішуге жеңіл, тамақтан оңай өтетін.
• مِلْحٌ أُجَاجٌ — тұзды, тым ащы.
• حِلْيَةً — әшекей, зергерлік бұйым.
• الْفُلْكَ — кемелер.
• مَوَاخِرَ — суды жарып жүзетін.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала осы аятта екі теңіздің бірдей болмайтынын баяндайды. Бірі тұщы, дәмі тәтті, ішуге жеңіл әрі тамақтан оңай өтетін, шөлді қандыратын су. Екіншісі тұзды, дәмі ащы, ішуге жарамсыз. Осы екі теңіздің әрқайсысынан адамдар жаңа піскен, дәмді балық етін жейді. Сондай-ақ олардан інжу мен маржан сияқты әшекейлерді алып, оларды киім ретінде пайдаланады. Сен кемелердің осы теңіздерде суды жарып, алға-артқа жүзіп бара жатқанын көресің. Бұл — Аллаһтың ризық-несібесін іздеулерің үшін, сауда-саттық және басқа да пайдалы істермен айналысуларың үшін берілген мүмкіндік. Осының бәрі Аллаһтың құдіретінің, бірлігінің және адамдарға деген шексіз мейірімінің белгісі. Мүмкін сендер осы игіліктер үшін Аллаһқа шүкір етерсіңдер.

Бұл аяттағы екі теңіздің мысалы — иман мен күпірдің, мұсылман мен кәпірдің тең болмайтынына да ишара. Кейбір сыртқы қасиеттерде ұқсастық болғанымен, олардың мәні мен ақыры мүлдем бөлек.

1. Алынатын ғибраттар:

• Аллаһтың құдіреті шексіз: бір ғана судың өзінде түрлі дәм, түрлі пайда жасырылған. Бұл — Жаратушының ұлылығын танытатын белгі.
• Аллаһ адамдарға тұщы судан да, тұзды судан да ризық береді. Яғни, несібе әртүрлі жолдармен келеді, бірақ оны беруші — бір ғана Аллаһ.
• Теңіздерден балық, інжу-маржан алу — Аллаһтың адамзатқа деген сүйіспеншілігі мен мейірімінің көрінісі. Ол бізге пайдалы нәрселердің бәрін дайындап қойған.
• Кемелердің теңізде жүзуі — Аллаһтың заңдылықтары бойынша жаратылған табиғат құбылысы. Адам баласы осы заңдылықтарды пайдаланып, ризық іздейді.
• Осы игіліктердің бәрі — Аллаһқа шүкір етуіміз үшін. Шүкір — нығметтің артуына себеп.
• Иман мен күпір, жақсылық пен жамандық ешқашан тең болмайды. Сондықтан әр адам өз жолын таңдап, жақсылыққа ұмтылуы керек.
• Ислам — адамды Аллаһтың берген нығметтерін танып, оған шүкір етуге шақыратын дін. Бұл аят бізді Жаратушының шексіз мейіріміне разы болуға, Оған құлшылық етуге және әр нығметтің қадірін білуге үндейді.