Фатир сүресі — Аят 32

1. Қиын сөздердің мағынасы:

• أَوْرَثْنَا: мұра етіп бердік, яғни кейінгі ұрпаққа қалдырып, иелік еткіздік.
• اصْطَفَيْنَا: таңдап алдық, арнайы іріктеп алдық.
• ظَالِمٌ لِّنَفْسِهِ: өзіне-өзі зұлымдық жасаушы, яғни күнә жасап, өз басына зиян келтіруші.
• مُّقْتَصِدٌ: орташа жолды ұстанушы, міндеттерді орындап, тыйымдардан тыйылушы.
• سَابِقٌ بِالْخَيْرَاتِ: жақсылықтарда алда кетуші, ізгі амалдарда жарысып озат болушы.
• بِإِذْنِ اللَّهِ: Алланың рұқсатымен, Оның жәрдемімен.
• الْفَضْلُ الْكَبِيرُ: үлкен игілік, зор мәртебе.

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы үмметтер жойылғаннан кейін, Алла Тағала Құранды Мұхаммед пайғамбардың ﷺ үмметіне мұра етіп берді. Бұл үмметті Алла бүкіл адамзат арасынан таңдап, арнайы іріктеп алды. Осы таңдаулы үмметтің ішінде үш топ бар:

Бірінші топ — өзіне-өзі зұлымдық жасаушылар. Олар кейбір күнәларға бой алдырып, кейбір міндеттерді орындауда кемшілік жібереді. Дегенмен олар мұсылман болып қалады, иманнан айырылмайды.

Екінші топ — орташа жолды ұстанушылар. Олар парыз амалдарды орындап, харамнан тыйылады. Кейбір сүннет амалдарды орындауда немесе кейбір мәкрүһ нәрселерден тыйылуда кемшілік жіберуі мүмкін, бірақ негізгі міндеттерді атқарады.

Үшінші топ — жақсылықтарда алда кетушілер. Олар Алланың жәрдемімен парыз бен сүннет амалдардың барлығын орындап, харам мен мәкрүһтан тыйылып, ізгі істерде жарысып озады. Бұл — ең жоғары дәреже.

Осы үш топтың барлығы да Құранға мұрагер болып, Алланың таңдауына ие болды. Бұл — Алланың осы үмметке көрсеткен үлкен игілігі әрі зор мәртебесі. Мұндай құрмет пен жеңілдік басқа ешбір үмметке берілмеген.

1. Осы аяттан алынатын пайдалы тұжырымдар:

• Алла Тағала Құранды осы үмметке мұра етіп беру арқылы оларға ерекше құрмет көрсетті. Бұл — әрбір мұсылман үшін үлкен мәртебе және мақтаныш.
• Адамдардың діндарлық деңгейі әртүрлі болады. Біреу күнә жасап қояды, біреу орташа жолды ұстанады, біреу ізгі істерде алда кетеді. Бірақ барлығы да Алланың таңдаулы үмметіне жатады.
• Күнә жасаған адамды дереу күпірлікке шығаруға болмайды. Ол мұсылман болып қала береді, тәубе етуге мүмкіндігі бар.
• Әрбір мұсылман өзін жақсылықтарда алда кетушілер қатарына қосылуға ұмтылуы керек. Бұл — ең жоғары әрі ең құрметті дәреже.
• Құран — Алланың адамзатқа берген ең үлкен сыйы. Оны оқып, түсініп, амал ету — әрбір мұсылманның парызы.
• Алланың таңдауы мен игілігі — шексіз. Ол кімді қаласа, соны таңдап, оған зор мәртебе береді. Бұл — Алланың рақымы мен даналығының көрінісі.
• Ислам діні — жеңілдік пен мейірімділік діні. Ол адамдардың әртүрлі деңгейде болуын мойындайды және әркімге өз шамасына қарай жауапкершілік жүктейді.