Йа Син сүрөсү — Аят 23

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• أَأَتَّخِذُ – өзүмө кудай кылып аламбы, ээ кыламбы?
• مِن دُونِهِ – Аллахтан башка, Андан өзгө.
• آلِهَةً – кудайлар, сыйынууга татыктуу деп эсептелген нерселер (мында: буттар).
• إِن يُرِدْنِ – эгер мага кааласа, мага каалоо кылса.
• الرَّحْمَٰنُ – Ар-Рахман, бүткүл жаратылышка мээримдүү болгон Аллах.
• بِضُرٍّ – зыян, кыйынчылык, балээ менен.
• لَّا تُغْنِ – пайда бербейт, ордун толтурбайт, куткарбайт.
• شَفَاعَتُهُمْ – алардын (буттардын) шапааты, ортомчулугу.
• شَيْئًا – эч нерсе, эч бир даражада.
• وَلَا يُنقِذُونِ – жана алар мени куткарбайт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Йа Син сүрөсүндөгү окуядагы акылдуу кишинин (хабиб ан-Нажжардын) сөзү баяндалат. Ал өз элине кайрылып: «Мен Аллахтан башка нерселерди кудай кылып аламбы? Эгер Ар-Рахман мага бир зыян, балээ кааласа, мен сыйынган буттардын шапааты мага эч нерседе пайда бербейт, алар мени куткара да албайт», – дейт.

Башкача айтканда, ал өз элине акыл-эс менен ойлонууну сунуштайт: эгер чыныгы кыйынчылык келсе, Аллахтан башка сыйынган нерселердин эч бири жардам бере албайт. Алардын шапааты да, куткаруусу да жок. Демек, аларга сыйынуу – ачык адашуу. Ошондуктан ал киши Аллахка чын ыкластан ишенүүгө чакырат.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Жалгыз Аллахка сыйынуунун мааниси: Аят бизге чыныгы жардам берүүчү, куткаруучу жана зыяндан сактоочу жалгыз Аллах экенин эскертет. Буттар, адамдар же башка нерселер эч качан Аллахтын ордун баса албайт.
• Акыл-эс менен ойлонуу: Аллахка ишенүү – акылга жана табиятка дал келген нерсе. Ал эми Аллахтан башкаларга сыйынуу – пайдасыз жана акылга сыйбаган иш.
• Шапаат жөнүндөгү чындык: Кыямат күнүндө шапаат кылуу – Аллахтын уруксаты менен гана болот. Ал эми буттардын же жалган кудайлардын шапааты эч нерсеге жарабайт.
• Исламдын жөнөкөйлүгү жана ачыктыгы: Ислам адамды түз жана туура жолго чакырат: жалгыз Аллахка ишенүү, Ага гана сыйынуу жана Ага гана таянуу. Бул – адамдын жүрөгүнө тынчтык жана ишеним берет.
• Бул дүйнөнүн убактылуу экендиги: Аят бизге бул дүйнөдөгү нерселерге ашыкча берилип кетпөөнү, тескерисинче, чыныгы куткаруучу болгон Аллахка бет алууну үйрөтөт.
• Исламга чакыруу: Бул аят аркылуу биз Аллахтын ырайымын, Анын кудуретин жана бизге болгон мээримин түшүнөбүз. Ал бизди жалгыз Өзүнө сыйынууга чакырат, бул – биздин пайдабыз үчүн.