یس سۈرىسى — ئايەت 23

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا بىزگە ئىبرەتلىك بىر ھېكايەنى بايان قىلىدۇ. بۇ ھېكايە ئىمان ئېيتقان بىر كىشىنىڭ ئۆز قەۋمىگە قىلغان نەسىھىتىدۇر.

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• أَأَتَّخِذُ: ئۆزۈمگە ئىلاھ قىلىپ ئالىمەن؟ (سوراش ۋە ئىنكار مەنىسىدە)
• مِن دُونِهِ: ئاللاھتىن باشقا، ئاللاھنى قويۇپ
• آلِهَةً: ئىلاھلار، مەبۇدلار
• إِن يُرِدْنِ: ئەگەر ماڭا ئىرادە قىلسا، ئەگەر ماڭا يەتكۈزمەكچى بولسا
• الرَّحْمَٰنُ: مېھرىبان ئاللاھ
• بِضُرٍّ: بىر زىيان، بىر بەلا-مۇسىبەت
• لَّا تُغْنِ: پايدا بەرمەيدۇ، دەپئى قىلالمايدۇ
• شَفَاعَتُهُمْ: ئۇلارنىڭ شاپائىتى، ئۇلارنىڭ شاپائەت قىلىشى
• وَلَا يُنقِذُونِ: ۋە ئۇلار مېنى قۇتقۇزالمايدۇ

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئىمان ئېيتقان بىر كىشىنىڭ ئۆز قەۋمىگە قارىتا ئېيتقان سۆزىدۇر. ئۇ ئۇلارغا مۇنداق دەيدۇ: «مەن ئاللاھنى قويۇپ باشقا ئىلاھلارنى مەبۇد قىلىپ ئالىمەنمۇ؟ ئەگەر مېھرىبان ئاللاھ ماڭا بىرەر زىيان يەتكۈزمەكچى بولسا، بۇ ئىلاھلارنىڭ شاپائىتى ماڭا ھېچقانداق پايدا بەرمەيدۇ، ئۇلار مېنى ھېچقانداق بەلادىن قۇتقۇزالمايدۇ.»

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، پەقەت ئاللاھلا ھەقىقىي ئىلاھتۇر. ئاللاھتىن باشقا ھەر قانداق نەرسىگە چوقۇنۇش، ئۇنىڭدىن ياردەم تىلەش پۈتۈنلەي بىھۇدە ۋە ئاساسسىزدۇر. چۈنكى ئاللاھتىن باشقا ھېچقانداق نەرسە ئۆزىگەمۇ پايدا-زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ، باشقىلارغا قانداق ياردەم قىلالىسۇن؟

بۇ ئايەت يەنە بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھەقىقىي ئىمان ئىگىسى ئاللاھقا يۆنەلگەن بولىدۇ، ئۇنىڭغا تەۋەككۈل قىلىدۇ، پەقەت ئۇنىڭدىن ياردەم تىلەيدۇ. ئاللاھ تائالا ھەممە ئىشلارغا قادىردۇر، ئۇنىڭ ئىرادىسىنى ھېچكىم توسالمايدۇ.

ئەي مۇسۇلمان قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزگە ئىماننىڭ ئاساسىنى ئۆگىتىدۇ. بىز پەقەت ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشىمىز، پەقەت ئۇنىڭدىن ياردەم تىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھتىن باشقا ھەر قانداق نەرسىگە ئىلتىجا قىلىش بىزنى ھەقىقىي نىجاتلىققا ئېلىپ بارمايدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقىي ئىمان بىلەن شەرەپلەندۈرسۇن، بىزنى توغرا يولدا مۇستەھكەم قىلسۇن. ئامىن.