سوره یس — آیه 39

معانی کلمات:

• قَدَّرْنَاهُ: آن را اندازهگیری و مرتب کردیم.
• مَنَازِلَ: جایگاهها و منزلگاههای مشخص (در هر شب).
• عُرْجُون: شاخهی خرمای خشکیده و خمیده که به ساقهی نخل چسبیده است.
• قَدِیم: کهنه و قدیمی که گذشت زمان آن را خشک و زرد کرده باشد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیهی شریفه، یکی دیگر از نشانههای قدرت و حکمت خود را در آفرینش ماه بیان میکند و میفرماید: ما برای ماه، منزلگاههای معیّنی قرار دادهایم که در هر شب از ماه قمری، در یکی از آنها جای میگیرد. این حرکت منظم و دقیق، باعث میشود که ماه در آغاز، بهصورت هلالی باریک و کوچک ظاهر شود، سپس بهتدریج بزرگ و بزرگتر گردد تا به بدر کامل و قرصی درخشان و تمام برسد. پس از آن، دوباره رو به نقصان میرود و کوچک میشود تا اینکه در پایان ماه، بهصورت هلالی باریک و زردرنگ در میآید که در نازکی، انحنا و زردی، به شاخهی خشکیده و کهنهی خرمای نخل میماند که بر اثر گذشت زمان، خمیده و زرد و شکننده شده است. این تغییرات منظم و دقیق، نه تصادفی است و نه بیحکمت، بلکه نشانهای روشن از تدبیر حکیمانهی پروردگار است که همهی مخلوقات را با نظمی شگفتانگیز و هدفمند آفریده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. نظم و دقت در آفرینش: این آیه به ما میآموزد که جهان هستی، بر اساس نظم و اندازهگیری دقیق آفریده شده است و هیچ چیز در آن بدون حساب و کتاب نیست. این نظم، نشانهی علم و حکمت بینهایت خداوند است.
2. شناخت خدا از طریق طبیعت: با تأمل در تغییرات ماه و حرکت منظم آن، میتوانیم به عظمت و قدرت خالق پی ببریم و ایمان خود را تقویت کنیم. قرآن ما را به تفکر در آفاق و انفس دعوت میکند تا از این راه به شناخت عمیقتری از خدا برسیم.
3. درس عبرت از تغییر و تحول: همانگونه که ماه در طول ماه قمری، مراحل مختلفی از کوچکی به بزرگی و سپس به کوچکی را طی میکند، زندگی انسان نیز پیوسته در حال تغییر و تحول است. این آیه به ما یادآوری میکند که به دنیا دل نبندیم و بدانیم که همه چیز در این جهان، گذرا و در حال تغییر است.
4. حکمت در آفرینش: این تغییرات منظم ماه، فواید بسیاری برای زندگی انسان دارد؛ از جمله تعیین ماهها و سالها برای محاسبات زندگی، جزر و مد دریاها و... که همه نشانهی رحمت و لطف خداوند نسبت به بندگانش است.