سوره یس — آيت 39

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• الْقَمَرَ: چنڊ.
• قَدَّرْنَاهُ: اسان ان جو اندازو ۽ ترتيب مقرر ڪئي.
• مَنَازِلَ: منزلون، مرحلا (جمع آهي ”منزل“ جو).
• عَادَ: موٽي ويو، ٿي ويو.
• الْعُرْجُونِ: کجين جو پراڻو خشڪ ٿُڏ، جيڪو پوڙهو ٿيڻ سبب پتلو، ويڙهيل ۽ زرد ٿي وڃي ٿو.
• الْقَدِيمِ: پراڻو، اڳوڻو.

2) آيت جي تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي قدرت جي نشانين ۾ چنڊ جو ذڪر ڪندي فرمايو ته اسان چنڊ لاءِ مختلف منزلون مقرر ڪيون آهن. هر رات اهو هڪ نئين مرحلي ۾ ظاهر ٿئي ٿو؛ شروعات ۾ ننڍڙو ۽ باريڪ هلال جيان نظر اچي ٿو، پوءِ آهستي آهستي وڌندو ۽ روشن ٿيندو رهي ٿو، تان جو پورو گول ۽ چمڪندڙ چنڊ بڻجي وڃي ٿو. ان کان پوءِ وري گهٽجڻ لڳي ٿو ۽ موٽي ننڍو ٿي وڃي ٿو، تان جو آخر ۾ اهڙو پتلو، ويڙهيل ۽ زرد ٿي پوي ٿو جهڙو کجين جو پراڻو ۽ خشڪ ٿُڏ، جيڪو پوڙهائي سبب پتلو، ڇڪيل ۽ زرد ٿي چڪو هجي. اهڙي طرح چنڊ جي شڪل ۽ حالت هر مهيني ۾ مڪمل تبديليءَ مان گذري ٿي، ۽ اهو سڀ ڪجهه هڪ مقرر ۽ مضبوط نظام تحت ٿئي ٿو. هيءَ ترتيب ۽ تبديلي پاڻ ۾ الله جي وحدانيت ۽ سندس حڪمت جي وڏي نشاني آهي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ جي قدرت ۽ حڪمت تي غور ڪرڻ سان انسان جي دل ۾ ايمان ۽ يقين وڌي ٿو.
• چنڊ جي منزلن جي باقاعده ۽ منظم تبديلي اسلامي ڪئلينڊر ۽ عبادتن (جهڙوڪ روزو ۽ حج) جي حساب سان رهنمائي ڪري ٿي.
• ڪائنات جي هر شيءِ ۾ الله جي حڪمت ۽ تدبير کي ڏسي انسان عاجزي ۽ شڪرگذاري اختيار ڪري ٿو.
• اهي نشانيون انسان کي دعوت ڏين ٿيون ته هو پنهنجي پالڻهار کي سڃاڻي ۽ سندس عبادت ڏانهن راغب ٿئي.
• قرآن مجيد جي بيان ۾ اهڙيون سادو ۽ روزمره جي مشاهدي واريون مثالون آهن، جيڪي عام ماڻهوءَ کي به آسانيءَ سان سمجهه ۾ اچن ٿيون ۽ اسلام ڏانهن مائل ڪن ٿيون.