سوره یس — آیه 41

معانی کلمات:

• آیة: نشانه و دلیلی بر قدرت و یگانگی خداوند.
• ذرّیّت: نسل و فرزندان؛ در اینجا منظور پدران و نیاکان مشرکان عرب است که نجات یافتگان طوفان نوح بودند.
• فُلک: کشتی.
• مشحون: پُر و انباشته از انسانها و انواع حیوانات.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیهی شریفه، یکی دیگر از نشانههای قدرت و رحمت بیکران خود را به مشرکان گوشزد میکند تا عبرت بگیرند و به یگانگی او پی ببرند. میفرماید: نشانهای برای اینان (که به قدرت ما ایمان نمیآورند) این است که ما نسل و نیاکان آنان را در کشتیِ پُر و لبریز از انواع مخلوقات حمل کردیم. منظور از «ذرّیت»، پدران و اجداد مشرکان عرب است که در زمان حضرت نوح علیهالسلام در آن کشتی سوار شدند و از طوفان عظیم نجات یافتند. آن کشتی، مملو از انسانهای مؤمن و جفتهایی از حیوانات گوناگون بود تا نسل موجودات زنده پس از طوفان ادامه یابد. اگر خداوند نمیخواست، میتوانست همه را غرق کند و نسل بشر را از بین ببرد؛ اما با قدرت خود، آنان را نجات داد تا نسل آنان (از جمله این مشرکان) به وجود آید. این نجات، خود دلیلی روشن بر قدرت خداوند و لزوم شکرگزاری و عبادت اوست.

فواید و پیامهای آیه:

• نجات نیاکان ما در کشتی نوح، یادآور لطف و رحمت عظیم خداوند نسبت به بشر است و شایسته است که انسان در برابر چنین نعمت بزرگی، شکرگزار و مطیع پروردگار باشد.
• خداوند همواره راه نجات را برای بندگانش فراهم میکند؛ همانگونه که در طوفان نوح، کشتی را وسیلهی نجات قرار داد، در هر بحرانی نیز راهی برای رهایی مؤمنان میگشاید.
• این آیه نشان میدهد که تداوم نسل بشر و حیات بر روی زمین، نه تصادفی، بلکه با تدبیر و ارادهی حکیمانهی خداوند صورت گرفته است؛ پس انسان باید به این قدرت بیکران ایمان آورد و تنها از او یاری بجوید.
• توجه به تاریخ و سرنوشت گذشتگان، بهترین وسیله برای عبرتآموزی و پرهیز از غرور و سرکشی است؛ چرا که تنها با توکل بر خدا و پیروی از پیامبران میتوان از عذابها و سختیها در امان ماند.