سوره یس — آیه 46

معانی کلمات:

• آیة: نشانه و دلیل روشن، معجزهای که بر صدق پیامبر دلالت میکند.
• معرضین: رویگردانان، کسانی که با اعراض و بیتوجهی از چیزی میگذرند.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه بیانگر حال و وضعیت مشرکان معاند در برابر آیات و نشانههای الهی است. خداوند متعال میفرماید: هیچ نشانه و معجزهای از نشانههای پروردگارشان برای این مشرکان نمیآید، مگر اینکه آنان از آن رویگردان میشوند و به آن توجه نمیکنند. این آیات و معجزات، دلایل روشنی هستند که حقانیت توحید و صدق پیامبر را اثبات میکنند و مردم را به سوی هدایت و رستگاری دعوت مینمایند. اما این گروه سرکش، به جای تأمل و پندگیری، با لجاجت و عناد از آنها اعراض کرده و هیچ اعتباری به آنها نمیبخشند. این رفتار آنان نه از روی نادانی و جهل است، بلکه از روی عناد و دشمنی است؛ زیرا آنان به این آیات آگاه بودند اما به دلیل تکبر و پیروی از هوای نفس، از پذیرش حق سرباز میزدند. این خصلت زشت، یعنی رویگردانی از آیات الهی، در آنان به عادت تبدیل شده بود و هر بار که نشانهای میآمد، با همان رفتار سابق، آن را نادیده میگرفتند.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت توجه به آیات الهی: انسان باید در برابر نشانههای خداوند متعال، حالت تسلیم و پذیرش داشته باشد و از آنها پند بگیرد، نه اینکه با اعراض و بیتوجهی، خود را از رحمت الهی محروم سازد.
2. هشدار درباره عادت به گناه: تکرار اعراض از حق، انسان را به موجودی لجوج و عنود تبدیل میکند که دیگر هیچ معجزهای در او اثر نمیکند؛ پس باید مراقب بود که با گناهان کوچک، قلب خود را سخت نکنیم.
3. لطف و رحمت الهی: خداوند با فرستادن آیات و نشانههای متعدد، درِ هدایت را به روی بندگان باز کرده است و این نشانه محبت و لطف اوست که هیچ بهانهای برای بندگان باقی نمیگذارد.
4. مسئولیت انسان در برابر هدایت: هدایت الهی همیشه در دسترس است، اما بهرهگیری از آن به اراده و خواست خود انسان بستگی دارد؛ کسی که اراده هدایت کند، خداوند او را یاری میکند و کسی که اعراض کند، خودش به خود ظلم کرده است.