سوره یس — آیه 49

معانی کلمات:

• یَخِصِّمُونَ: مخاصمه و جدال میکنند؛ یعنی درگیر بحث و مشاجره در امور دنیوی خود هستند.
• صَیْحَةً: فریاد و صدای عظیم؛ مراد نفخه اول صور (دمیدن در شیپور قیامت) است.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه به مشرکانی اشاره دارد که وقوع قیامت را دور و بعید میشمرند و با تمسخر، عذاب الهی را به شتاب میطلبند. خداوند متعال در پاسخ به آنان میفرماید: اینان چه انتظاری دارند؟ جز یک فریاد و صدای هولناک که ناگهان آنان را فرا میگیرد، در حالی که غرق در مشاجرات و مشغلههای دنیوی خود هستند؛ برخی مشغول خرید و فروش، عدهای درگیر گفتگو و جدال، و گروهی سرگرم امور روزمره زندگی خویشاند. این صیحه آسمانی، همان نفخه اولی است که با آن، نظام جهان به هم میریزد و همه را مبهوت و حیران از پای درمیآورد، به گونهای که فرصت هیچ کاری برای آنان باقی نمیماند. این صحنه، بیانگر غافلگیری کامل انسانها در لحظه وقوع قیامت است؛ لحظهای که هیچکس از آن آگاه نیست و تمام محاسبات دنیوی را بر هم میزند.

فواید و پیامهای آیه:

1. هشیاری از غفلت: انسان نباید چنان به امور مادی و مشاجرات دنیوی مشغول شود که از یاد آخرت غافل بماند؛ زیرا مرگ و قیامت ناگهانی فرا میرسد.
2. قدرت مطلق الهی: وقوع قیامت با یک صیحه و فریاد، نشاندهنده عظمت و قدرت بیپایان خداوند است که با یک اراده، نظام هستی را دگرگون میسازد.
3. بیداری و توبه: این آیه هشداری است برای همه انسانها تا پیش از فرا رسیدن آن لحظه هولناک، به اصلاح اعمال خود بپردازند و از فرصت زندگی برای تقرب به خداوند استفاده کنند.
4. پوچی مشاجرات دنیوی: جدالها و اختلافات دنیوی که انسانها را از یاد خدا غافل میکند، در برابر عظمت قیامت هیچ ارزشی ندارد و در آن لحظه، همه این امور بیاثر و نابود میشوند.