سوره یس — آیه 68

معانی کلمات:

• نُعَمِّرْهُ: عمر او را طولانی کنیم، به او عمر دراز بدهیم.
• نُنَکِّسْهُ: او را به حالت اول بازگردانیم، دچار پیری و ضعف کنیم، او را وارونه گردانیم (یعنی از اوج قدرت و جوانی به حضیض ضعف و ناتوانی برسانیم).
• فِی الْخَلْقِ: در آفرینش و خلقت او، یعنی در ساختار جسمانی و روحی او.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به یکی از نشانه‌های قدرت بی‌پایان خود اشاره می‌کند و می‌فرماید: هر کس را که عمر طولانی بدهیم و او را به سن پیری برسانیم، او را در آفرینش دگرگون می‌کنیم و به حالت ضعف و ناتوانی که در آغاز زندگی داشت بازمی‌گردانیم. همان‌گونه که انسان در ابتدای تولد، ناتوان و بی‌قدرت است و به مرور زمان رشد می‌کند و به اوج قدرت و توانایی می‌رسد، در پیری نیز دوباره به ضعف کودکی بازمی‌گردد؛ عقل او کاسته می‌شود، نیروی جسمانی‌اش تحلیل می‌رود، و به تدریج همان حالات دوران طفولیت در او ظاهر می‌شود.

این تحول عظیم که در وجود هر انسان سالمندی رخ می‌دهد، نشانه‌ای روشن از قدرت بی‌نهایت خداوند است. خدایی که می‌تواند انسان را از قوّت به ضعف، و از جوانی به پیری بازگرداند، قطعاً بر بازآفرینی و رستاخیز نیز تواناست. اگر انسان‌ها با عقل خود بیندیشند و در این دگرگونی‌ها تأمل کنند، درخواهند یافت که این جهان، دار بقا و جاودانگی نیست و سرای حقیقی و ماندگار، آخرت است. پس باید به قدرت خداوند بر بعث و بازگرداندن انسان‌ها پس از مرگ ایمان بیاورند و برای آن روز آماده شوند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. پندگیری از پیری: پیری و ضعف، یادآور این حقیقت است که دنیا محل ثبات و ماندگاری نیست؛ هر که امروز جوان و تواناست، فردا پیر و ناتوان خواهد شد. پس عاقل کسی است که پیش از فرا رسیدن پیری و از دست رفتن فرصت‌ها، برای آخرت خود توشه برگیرد.
2. اثبات معاد: خداوندی که انسان را از نطفه‌ای ناچیز آفرید و او را به اوج کمال رساند و سپس دوباره به ضعف بازگرداند، چگونه نمی‌تواند او را دوباره زنده کند؟ این تحولات طبیعی، گواه روشنی بر امکان رستاخیز و قدرت بی‌نهایت خالق است.
3. دعوت به تفکر و خردورزی: قرآن کریم انسان‌ها را به اندیشیدن در آفرینش خود و پدیده‌های جهان فرا می‌خواند. نگاه عمیق به چرخه زندگی — از ضعف به قوت و از قوت به ضعف — انسان را به شناخت خداوند و ایمان به روز بازگشت رهنمون می‌شود.
4. تسلی و آرامش برای مؤمنان: دانستن اینکه این دنیا سرای نهایی نیست، دل مؤمن را از وابستگی به مظاهر فریبنده دنیا رها می‌سازد و او را برای زندگی جاودانه آخرت که در آن نه پیری است و نه ضعف، امیدوار می‌کند.