Ас-Саффат сүрәсе — Аять 164

Сүзләрнең мәгънәләре:

• مِنَّا — бездән (ягъни фәрештәләрдән).
• مَقَامٌ مَّعْلُومٌ — билгеле, билгеләнгән урын/дәрәҗә.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә фәрештәләрнең сүзләрен хәбәр итә. Мөшрикләр фәрештәләрне Аллаһның кызлары дип атап, аларга гыйбадәт кылалар иде. Шуңа җавап итеп, фәрештәләр үзләренең хакыйкатьтә Аллаһка тәүбә итүче, Аңа буйсынучы коллар икәнлекләрен белдерәләр. Алар әйтәләр: "Бездән һәрберебезнең дә күкләрдә билгеле бер урыны, дәрәҗәсе бар. Ул урын — безнең Аллаһка гыйбадәт кылу, Аны тәсбих итү (һәр кимчелектән арулау) урыныбыз. Безнең һәрберебез үз урынында торабыз, Аллаһның әмереннән чыкмыйбыз, Аның ризалыгы өчен саф-саф булып тезеләбез. Без Аллаһны Аңа килешми торган һәр сыйфаттан, һәр кимчелектән пакьлибез, Аның бердәнбере булуын таныйбыз."

Фәрештәләрнең бу сүзләре — аларның Аллаһка буйсынучанлыгын, тәүбә итүләрен һәм мөшрикләрнең ялган ышануларыннан азат икәнлекләрен күрсәтә. Алар һәрвакыт Аллаһ хозурында, Аның билгеләгән урыннарында гыйбадәт кылалар, беркайчан да Аңа каршы килмиләр.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Фәрештәләр — Аллаһның мөхтәрәм коллары, алар Аңа гыйбадәт кылу өчен яратылганнар. Аларны Аллаһның кызлары дип атау — зур ялгышлык һәм Аллаһка каршы оятсызлык.
2. Һәрбер мәхлукатның Аллаһ хозурында үз урыны, үз дәрәҗәсе бар. Бу — Аллаһның тәртибе һәм хикмәте.
3. Фәрештәләрнең гыйбадәте — ихлас, тәртипле һәм даими. Алар саф-саф булып тезелеп, Аллаһка гыйбадәт кылалар. Бу безгә дә үрнәк: намазда саф-саф булып тезелү, җәмәгать белән гыйбадәт кылу — фәрештәләрнең гамәленә охшашлык.
4. Аллаһны һәр кимчелектән пакьләү, Аңа тиешсез сыйфатларны нисбәт итмәү — тәүхиднең (бердәнберлекнең) нигезе. Бу аять мөшрикләрнең ялган ышануларын кире кага һәм безне дөрес ышануга өнди.
5. Фәрештәләр кебек, без дә Аллаһка буйсынырга, Аның әмерләрен үтәргә, Аның ризалыгын эзләргә тиешбез. Бу — бәхет һәм җәннәт юлы.