سوره صافات — آیه 164

معانی کلمات:

• «مَقَامٌ»: جایگاه و مرتبه.
• «مَعْلُومٌ»: مشخص و معیّن.

تفسیر آیه:

فرشتگان در پاسخ به پندار نادرست مشرکان که گمان میکردند فرشتگان دختران خدا هستند و آنان را شریک خدا میپنداشتند، اعلام میدارند که هیچیک از ما فرشتگان نیست، مگر آنکه جایگاه و مرتبهای معیّن و مشخص در آسمانها دارد. هر یک از ما در آن جایگاه، به عبادت و طاعت خدا مشغول است و هیچکس نمیتواند از آن مقام تجاوز کند، مگر با اجازه و فرمان خداوند. ما فرشتگان، بندگان خالص و مطیع پروردگاریم و در صفهای منظم برای عبادت او ایستادهایم و او را از هر آنچه که شایسته او نیست، پاک و منزّه میدانیم. پس چگونه ممکن است ما را با خدا شریک بدانند یا دختران او بخوانند؟!

فواید و پیامهای آیه:

1. فرشتگان نیز مانند انسانها بندگان خدا هستند و جایگاه و وظیفه مشخصی دارند؛ بنابراین هیچ موجودی شریک خدا نیست و تنها او شایسته پرستش است.
2. نظم و انضباط در عبادت و بندگی از ویژگیهای بندگان خالص خداست؛ هر کس باید در جایگاه خود به عبادت خدا بپردازد.
3. این آیه به ما میآموزد که هر کس در این جهان نقشی معیّن دارد و باید با فروتنی و اطاعت، وظیفه خود را در برابر خداوند انجام دهد.
4. پاک دانستن خدا از هر نقص و شریک، اساس توحید و ایمان است و مؤمن باید همواره خدا را از هر آنچه سزاوار او نیست، منزّه بداند.