Ас-Саффат сүресі — Аят 164

1. Сөздердің мағынасы:

• وَمَا مِنَّا (уа мә миннә): "Бізден ешкім жоқ" — яғни періштелер өздері туралы айтып тұр.
• مَقَامٌ (мақамун): "орын", "дәреже", "тұрақ" — періштелердің ғибадат үшін белгіленген нақты орны мен мәртебесі.
• مَعْلُومٌ (мағлұмун): "белгілі", "айқын" — Аллаһ тағала тарапынан белгіленген, ешкімге жасырын емес орын.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта періштелердің өздері туралы берген хабары баяндалады. Олар Аллаһқа деген құлдықтарын ашық мойындап, мушриктердің оларды Аллаһтың қыздары деп айтқан жалған сөздерінен өздерін ақтайды. Періштелер былай дейді: "Біздің арамызда белгілі бір орны, белгілі бір дәрежесі жоқ ешкім жоқ. Әрқайсысымыздың Аллаһ белгілеген нақты орнымыз бен міндетіміз бар. Кімде-кім өз орнынан асып кетпейді, әркім өзіне тапсырылған ғибадат пен қызметті Аллаһтың рұқсатынсыз атқара алмайды." Кейбір тәпсіршілер бұл сөзді Жәбірейіл періштенің айтқаны деп те түсіндіреді. Қалай болғанда да, аяттың мәні — періштелер Аллаһтың әміріне толық бағынышты, әрқайсысының өз орны мен міндеті белгілі, олар Аллаһқа серік қосушылардың ойлағандай құдай емес, керісінше Аллаһтың құлдары екендігін білдіреді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ғибадаттағы тәртіп: Періштелердің әрқайсысының белгілі орны мен міндеті болғаны сияқты, адам баласы да өз өмірінде тәртіп пен ұйымшылдықты сақтауға тиіс. Бұл — иман мен құлшылықтың көркі.
• Кішіпейілділік үлгісі: Періштелер сияқты күшті жаратылыстардың өздері Аллаһқа құлдықтарын мойындап, шектен шықпайды. Бұл адамдарға кішіпейілділік пен шекараны сақтаудың үлгісі.
• Жалған сенімдерден сақтану: Мушриктер періштелерді Аллаһтың қыздары деп ойлады. Аят бұл жалған түсінікті жоққа шығарып, тек Аллаһқа ғана ғибадат ету керектігін бекітеді.
• Әркімнің өз орны бар: Аллаһ әр жаратылысқа өз орнын, өз міндетін белгілеген. Адам өзіне берілген өмірде өз орнын тауып, Аллаһ жолында адал қызмет етуге ұмтылуы керек.
• Исламның айқындығы: Құран періштелердің тілімен айтылған осы аят арқылы иманның негізін — Аллаһтың бірлігін және Оған ғана құлдық етуді айқын көрсетеді. Бұл — әрбір мұсылманның жүрегіне тыныштық пен сенімділік беретін ілім.