صافات سۈرىسى — ئايەت 5

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• رَبُّ: پەرۋەردىگار، يارىتىپ تەربىيە قىلغۇچى ۋە ئىدارە قىلغۇچى.
• الْمَشَارِقِ: كۆپلۈك سۆز، «مەشرىق»نىڭ كۆپلۈكى، يەنى كۈن چىقىدىغان جايلىرنىڭ ھەممىسى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تەئالانىڭ ئۆزىنىڭ بۈيۈك قۇدرىتى ۋە كەڭ رەھمىتىنى تونۇشتۇرۇپ بېرىدۇ. ئاللاھ تەئالا ئاسمانلارنىڭ، زېمىننىڭ ۋە ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى بارلىق مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر. ئۇ پەقەت بىرلا ئاللاھ بولۇپ، ھەممە نەرسىنى يارىتىپ، ئۇلارنى ئىدارە قىلىپ، تەربىيە قىلىپ تۇرىدۇ. شۇنداقلا ئاللاھ تەئالا كۈن چىقىدىغان جايلىرنىڭمۇ پەرۋەردىگارىدۇر. كۈن ھەر كۈنى ئوخشاش جايغا چىقمايدۇ، بەلكى يىل بويى ئۆزگىرىپ تۇرىدۇ، بۇ ئاللاھنىڭ ئىلمى ۋە ھېكمىتىنىڭ دەلىلىدۇر. دېمەك، ئاللاھ تەئالا پۈتۈن مەۋجۇداتنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر، ھەممە ئىش ئۇنىڭ قولىدا، ھەممە نەرسە ئۇنىڭ ئىرادىسى بىلەن بولىدۇ.

ئەي ئىنسان! سەن بۇ ئايەتنى ئويلىنىپ باققىن: ئاسمانلارنىڭ بىپايانلىقى، زېمىننىڭ كەڭلىكى، ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى سان-سىقىمىز مەخلۇقاتلار ۋە كۈننىڭ ھەر كۈنى باشقا جايدىن چىقىشى — بۇلارنىڭ ھەممىسى بىرلا ئاللاھنىڭ قۇدرىتى ۋە ئىدارىسى ئاستىدا. ئاللاھ سېنىڭمۇ پەرۋەردىگارىڭدۇر، ئۇ سېنى يارىتىپ، رىزىق بېرىپ، سېنىڭ ھەر بىر ئىشىڭنى بىلىپ تۇرىدۇ. ئۇنداقتا، سەن نېمىشقا ئۇنىڭغا يۈزلەنمەيسەن؟ نېمىشقا ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلمايسەن؟ ئاللاھ تەئالا بىزنى ھەممىمىزنى ئۇنىڭغا قۇلچىلىق قىلىشقا، ئۇنىڭ بىرلىكىگە ئىشىنىشكە ۋە ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىشقا چاقىرىدۇ. بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بەختلىك بولۇشنىڭ يولى دەل ئاللاھنى تونۇش ۋە ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىشتۇر. كېلىڭلار، بىز ئاللاھنىڭ بۇ ئايەتتە بىلدۈرگەن ئۇلۇغلىقىنى ئېسىمىزدە چىڭ ساقلاپ، ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىپ، ئۇنىڭ يولىدا مېڭىپ، ئۇنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەيلى.