Sâffât Suresi — Ayet 5

Kelime Anlamları:

• Rab: Yaratıcı, terbiye edici, yöneten ve nimet veren.
• Semâvât: Gökler (gök katmanları).
• Ard: Yer, yeryüzü.
• Meşârik: Güneşin doğuş noktaları (meşrikler, doğular). Bir yılda güneşin farklı doğuş yerlerini ifade eder.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, Allah Teâlâ'nın rubûbiyetinin (Rabliğinin) sınırsızlığını ve kudretinin her şeyi kuşattığını ilan etmektedir. Allah, yalnızca belirli bir varlığın değil; göklerin, yerin ve bu ikisi arasında bulunan her şeyin tek Rabbi'dir. Göklerdeki yıldızlar, gezegenler, melekler; yerdeki insanlar, hayvanlar, bitkiler ve görünmeyen tüm varlıklar... Hepsi O'nun mülkü, tasarrufu ve terbiyesi altındadır. Hiçbir şey O'nun rubûbiyetinin dışında değildir.

Ayrıca Allah, "meşârik"in yani güneşin doğuş noktalarının da Rabbi'dir. Güneş, her gün farklı bir noktadan doğar; kışın bir noktadan, yazın başka bir noktadan... Bu düzen, O'nun koyduğu hassas kanunlarla işler. Bu ifade, Allah'ın kâinattaki her harekete, her değişime ve her düzene hâkim olduğunu gösterir. Güneşin doğuşundan batışına, mevsimlerin değişiminden gecenin ve gündüzün birbirini takip etmesine kadar her şey O'nun kontrolündedir.

Ey insan! Şu kocaman evrene bir bak: Göklerin derinlikleri, yerin genişlikleri ve güneşin her gün yeni bir yerden doğuşu... Bütün bunlar, tek bir Yaratıcı'nın varlığına ve kudretine şahitlik etmektedir. Bu düzen, tesadüfe asla bırakılamayacak kadar mükemmel ve hikmetlidir. İşte bu mükemmelliğin sahibi olan Allah, senin de Rabbindir. O'na kulluk etmek, O'na güvenmek ve O'ndan yardım istemek; seni bu muazzam düzenin sahibine bağlar ve kalbine huzur verir. Unutma ki, gökleri ve yeri yöneten Rab, senin dualarını da işitir ve sana her an şah damarından daha yakındır. O'na sığınan asla kaybolmaz, O'na güvenen asla yalnız kalmaz.