Сад сүресі — Аят 34

1. Сөздердің мағынасы:

• فَتَنَّا: сынадық, белгілі бір жағдаймен иманын тексердік.
• كُرْسِيِّهِ: оның тағы, патшалық орны.
• جَسَدًا: дене, тән; мұнда таққа тасталған бейне немесе нәресте денесі туралы айтылады.
• أَنَابَ: Аллаға қайта бет бұрды, тәубе етіп, Жаратушысына жалбарынды.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала Сүлеймен пайғамбарды (ғ.с.) сынаққа салғанын хабарлайды. Бұл сынақ оның патшалық тағына қатысты болды. Бірде Сүлеймен (ғ.с.) өзінің бір ниетін «Алла қаласа» деп айтпай-ақ бекітіп қойды. Нәтижесінде Алла оны сынады: оның тағына бір дене (жартылай туған нәресте немесе адам бейнесіндегі жаратылыс) тасталды. Кейбір тәпсіршілер бұл — оның тағына уақытша билік жүргізген бір шайтанның бейнесі деп түсіндіреді. Қалай болғанда да, бұл оқиға Сүлейменнің (ғ.с.) патшалығына уақытша нұқсан келтірді.

Алайда Сүлеймен (ғ.с.) бұл сынақтан кейін дереу Аллаға бет бұрып, тәубе етті. Ол өз қатесін мойындап, Раббысына жалбарынды. Бұл — пайғамбарлардың да адам баласы екенін, олар да сынаққа түсетінін, бірақ олардың Аллаға деген құлшылығы мен тәубесінің шынайы екенін көрсетеді. Алла Тағала оның тәубесін қабыл етіп, оған бұрынғыдан да зор патшалықты қайтарды.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Алланың сынағы — мейірімнің бір көрінісі: Сынақ адамды кемелдендіреді, оны Аллаға жақындатады. Сүлеймен (ғ.с.) сынақ арқылы өз қатесін түсініп, тәубеге келді.
• «Ин ша Алла» деудің маңызы: Болашақта бір істі жасауды ниет еткенде, «Алла қаласа» деп айту — иманның белгісі. Бұл аят осының маңыздылығын еске салады.
• Тәубе — әр мүміннің панасы: Қандай күнә немесе қателік болса да, Алланың қабыл ететін тәубесі бар. Сүлеймен (ғ.с.) сияқты, әр адам қателескенде Аллаға бет бұрып, кешірім сұрауы керек.
• Алланың бергені де, алғаны да — сынақ: Патшалық та, байлық та, денсаулық та — бәрі Алланың берген нығметі. Оларды дұрыс пайдалану — әр мүміннің міндеті.
• Пайғамбарлар да адам: Олар да қателесіп, тәубе еткен. Бұл — біз үшін үлгі. Біз де кемел емеспіз, бірақ тәубе есігі әрқашан ашық.
• Алланың кешірімі мен берекесі шексіз: Сүлеймен (ғ.с.) тәубе еткенде, Алла оған бұрынғыдан да артық нығмет берді. Бұл — Алланың рақымының кеңдігін көрсетеді.

Осы аят арқылы біз Алланың әділдігін, кешірімділігін және мүміндерге деген мейірімін танимыз. Сондай-ақ, қателескенде дереу тәубе етудің, Аллаға бет бұрудың маңыздылығын ұғамыз.