Аз-Зумар сүрөсү — Аят 38

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• وَلَئِن سَأَلْتَهُم — «Эгерде сен алардан сурасаң» — бул жердеги «алар» деп мушриктер (Аллахка шерик кошуучулар) айтылууда.
• مَّا تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ — «Аллахтан башка силер чакырган нерселер» — башкача айтканда, алар сыйынган буттар, айкелдер.
• كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ — «Анын зыянын кетирүүчүлөр» — Аллах берген зыянды, балээни алып кетүүгө жөндөмдүүлөр.
• مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ — «Анын ырайымын кармап калуучулар» — Аллах берген жакшылыкты, нээматты токтотуп, кармап калуучулар.
• حَسْبِيَ اللَّهُ — «Мага Аллах жетиштүү» — башкача айтканда, Аллах мага кепил, коргоочу, жардам берүүчү катары жетет.
• يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ — «Таваккул кылуучулар таянышат» — ишенип, таянып, ишеним арткандар Аллахка таянышат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, эгерде сен ана ошол мушриктерден «Асмандарды жана жерди ким жаратты?» деп сурасаң, алар сөзсүз «Аллах жаратты» деп жооп беришет. Анткени алар жаратуучунун Аллах экенин өздөрү моюнга алышат. Ошондо сен аларга айт: «Аллахтан башка силер чакырып, сыйынып жүргөн буттарыңарга ойлонуп көргүлөчү: эгерде Аллах мага бир зыян, балээ берүүнү кааласа, ошол буттарыңар Аллахтын зыянын кетире алабы? Же эгерде Аллах мага ырайым, жакшылык берүүнү кааласа, ошол буттарыңар Аллахтын ырайымын кармап, токтото алабы?» Алар буга «Жок, алар эч нерсе кыла албайт» деп жооп беришет. Ошондо сен аларга айт: «Мага Аллах жетиштүү, Ал мага кепил. Бардык иштерде таянып, ишеним арткандар жалгыз Аллахка таянышат. Аллахтан башка эч ким зыянды кетирип, жакшылыкты кармап калууга кудуреттүү эмес.»

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Бул аят Аллахтын жалгыз Жаратуучу экенин далилдейт. Асмандарды жана жерди жараткан Аллах гана экенин мушриктер да моюнга алышкан. Демек, жаратуудагы шериксиздик Аллахтын жалгыз Кудай экенин көрсөтөт.
• Аллахтан башка сыйынылган нерселердин (буттар, айкелдер, «аулиелер» ж.б.) эч кандай күчү жок экенин түшүндүрөт. Алар Аллахтын зыянын кетире да, ырайымын кармап кала да албайт. Бул алардын кудайлыкка таптакыр жараксыз экенин билдирет.
• «Мага Аллах жетиштүү» деген сөз — ыймандуу адамдын эң чоң таянычы Аллах экенин үйрөтөт. Аллахка таваккул кылуу — ишенимдин, ыймандын негизги белгиси.
• Таваккул кылуучулар жалгыз Аллахка таянышат. Бул аят бизди бардык иштерде Аллахка ишенип, Ага таянууга чакырат.
• Бул аят адамды Аллахка жакындатат, Ага болгон ишенимди бекемдейт жана Аллахтан башкаларга сыйынуунун пайдасыз, маанисиз экенин көрсөтөт. Ошондуктан ыймандуу адам өзүнүн бардык ишин, тилегин, коркунучун жана үмүтүн жалгыз Аллахка багыштоо керек.