زمر سۈرىسى — ئايەت 38

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• لَئِن سَأَلْتَهُم: ئەگەر ئۇلاردىن سورىساڭ.
• لَيَقُولُنَّ اللَّهُ: ئەلۋەتتە «ئاللاھ» دەيدۇ.
• أَفَرَأَيْتُم: ئېيتىڭلارچۇ، خەۋەر بېرىڭلارچۇ.
• مَا تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ: ئاللاھنى قويۇپ چاقىرىۋاتقان بۇتلىرىڭلار.
• كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ: ئۇنىڭ زىيان-زەخمىتىنى كۆتۈرەلەيدىغانلار.
• مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ: ئۇنىڭ رەھمىتىنى تۇتۇپ قالالايدىغانلار.
• حَسْبِيَ اللَّهُ: ماڭا ئاللاھ كۇپايە.
• يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ: تەۋەككۈل قىلغۇچىلار تايانچ قىلىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر، بۇ مۇشرىكلاردىن: «ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى كىم ياراتتى؟» دەپ سورىساڭ، ئۇلار ھېچ ئىككىلەنمەي: «ئاللاھ ياراتتى» دەيدۇ. چۈنكى ئۇلار يارىتىلىشنىڭ ئاللاھقا خاس ئىكەنلىكىنى ئۆزلىرىمۇ ئېتىراپ قىلىدۇ. ئۇنداقتا ئۇلارغا ئېيتىپ قوي: ئاللاھنى قويۇپ ئىبادەت قىلىۋاتقان بۇتلىرىڭلار، ئەگەر ئاللاھ ماڭا بىرەر زىيان-مۇسىبەت يەتكۈزۈشنى ئىرادە قىلسا، ئۇ زىياننى كۆتۈرۈپ تاشلىيالامدۇ؟ ياكى ئەگەر ئاللاھ ماڭا بىرەر رەھمەت-نېمەت ئاتا قىلماقچى بولسا، ئۇلار ئاللاھنىڭ رەھمىتىنى توسۇپ قالالامدۇ؟ ئۇلار بۇنىڭغا ھەرگىز قادىر ئەمەس. ئۇنداقتا ئېيتقىن: ماڭا ئاللاھ كۇپايە قىلغۇچىدۇر، ھەممە ئىشىمدا ئۇنىڭغا تايانىمەن. ھەقىقىي تەۋەككۈل قىلغۇچىلار پەقەت ئاللاھقىلا تايانىدۇ، پەقەت ئۇنىڭدىنلا ياردەم تىلەيدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، پەقەت ئاللاھلا زىياننى كۆتۈرۈپ تاشلاپ، رەھمەت-نېمەتنى ئاتا قىلالايدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا ھەممە نەرسە ئاجىز، ھېچقانداق كۈچ-قۇدرەتكە ئىگە ئەمەس. شۇڭا مۇئمىن كىشى ھەممە ئىشىدا ئاللاھقا تايىنىشى، ئۇنىڭغا تەۋەككۈل قىلىشى كېرەك. تەۋەككۈل قىلغان كىشى ھەرگىز ئۈمىدسىزلىككە چۆكمەيدۇ، چۈنكى ئۇ ئاللاھنىڭ كۇپايە قىلغۇچى ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەممە ئىشىمىزدا بىزگە كۇپايە قىلغۇچىدۇر، ئۇنىڭغا تايانغان كىشى ھەرگىز زىيان تارتمايدۇ.