Zumər surəsi — Ayə 64

1) Bəzi sözlərin izahı:

• قُلْ (de): Ey Peyğəmbər, onlara de.
• أَفَغَيْرَ اللَّهِ (Allahdan başqasına?): "Ə" hərfi təəccüb və inkar bildirir; yəni "Allahdan başqasınamı?"
• تَأْمُرُونِّي (mənə əmr edirsiniz?): Siz məndən tələb edirsiniz?
• أَعْبُدُ (ibadət edim): Qulluq edim, sitayiş edim.
• الْجَاهِلُونَ (cahillər): Allahı tanımayanlar, Onun haqqını bilməyənlər.

2) Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər, müşriklərə və Allaha qarşı cahil olanlara belə de: "Siz məndən Allahdan başqasına ibadət etməyimi istəyirsinizmi? Halbuki ibadət yalnız Allaha məxsusdur və heç bir şey Ona şərik ola bilməz. Mən heç vaxt Allahdan başqasına qulluq etmərəm."

Bu ayə onu göstərir ki, Məkkə müşrikləri Peyğəmbəri (sallallahu aleyhi və səlləm) öz ata-babalarının dininə — bütlərə sitayiş etməyə çağırırdılar. Allah isə bu təklifi qətiyyətlə rədd etməyi və Onun tək olduğunu bəyan etməyi əmr edir. İbadət yalnız Allaha layiqdir; Ondan başqasına yönəldilən hər bir ibadət batildir və sahibini ziyana uğradar.

Bu ayədə həm də bir dərs var: haqqı bilməyən, Allahı layiqincə tanımayan insan ən böyük cahillik içindədir — çünki onlar Yaradanı qoyub yaradılmışa sitayiş etməyi təklif edirlər. Allahın təkliyini qəbul edən qəlb isə əsl azadlığa və rahatlığa qovuşar. Çünki yalnız Allaha qulluq edən insan heç bir məxluqa boyun əyməz, qəlbi yalnız Rəbbinə bağlanar.

Ey insan! Bu ayə sənə xitab edir: qəlbini Allahdan başqasına bağlama. Bütlər, məxluqlar, dünya malı — heç biri sənə fayda verə bilməz. Yalnız Allah ibadətə layiqdir, yalnız Ona sığın, yalnız Ondan dilə. Bu yolda sən həm dünyada rahatlıq, həm də axirətdə əbədi səadət taparsan.

3) Nəsihət:

Gəl, bu ayənin nuru ilə qəlbini işıqlandır. Bil ki, sənin Rəbbin təkdir, şəriki yoxdur. Ona yönəl, Ona qulluq et — çünki əsl şərəf və izzət yalnız Allaha qulluqda, Onun dininə bağlılıqdadır. Quran sənə doğru yolu göstərir; onun çağırışına qulaq as, qəlbinə hakim et və sən ən gözəl həqiqəti tapacaqsan.