زمر سۈرىسى — ئايەت 72

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• قِيلَ: ئېيتىلدى، دېيىلدى.
• ادْخُلُوا: كىرىڭلار.
• أَبْوَابَ جَهَنَّمَ: جەھەننەمنىڭ ئەشىكلىرى، دەرۋازىلىرى.
• خَالِدِينَ: مەڭگۈ قالغۇچىلار بولۇپ.
• فَبِئْسَ: نەقەدەر يامان، نەقەدەر رەزىل.
• مَثْوَى: تۇرالغۇ، جاي، ماكان.
• الْمُتَكَبِّرِينَ: تەكەببۇرلۇق قىلغۇچىلار، ھەقنى قوبۇل قىلماي چوڭسىنىغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا كاپىرلار ۋە ھەقنى ئىنكار قىلغۇچىلارغا بولغان ئاخىرقى ھۆكۈمنى ۋە ئۇلارنىڭ ئاخىرەتتىكى ئەبەدىي جازاسىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار دۇنيادا ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى، پەيغەمبەرلەرنىڭ ھەقلىقىنى ۋە ئاللاھنىڭ شەرىئىتى بويىچە ئەمەل قىلىشنى تەكەببۇرلۇق بىلەن رەت قىلغان ئىدى. ئەمدى ئاخىرەتتە ئۇلارغا خارلىق ۋە زەليللىك بىلەن: «جەھەننەمنىڭ دەرۋازىلىرىدىن كىرىڭلار، ئۇنىڭدا مەڭگۈ قالىسىلەر!» دېيىلىدۇ. بۇ ئۇلارنى ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن ۋە جەھەننەمدىن چىقىشتىن ئۈمىدسىزلەندۈرۈش ئۈچۈن ئېيتىلغان خارلىغۇچى سۆزدۇر.

ئۇلارنىڭ تۇرالغۇسى نەقەدەر يامان ۋە نەقەدەر رەزىل! چۈنكى ئۇلار دۇنيادا ھەقنى قوبۇل قىلىشتىن ۋە ئىمان كەلتۈرۈشتىن تەكەببۇرلۇق قىلغان، ئۆزلىرىنى ھەقتىن ۋە ئاللاھقا ئىتائەت قىلىشتىن ئۈستۈن كۆرگەن ئىدى. تەكەببۇرلۇق ئىنساننى ھەقنى قوبۇل قىلىشتىن توسىدىغان ۋە ئۇنى ھالاكەتكە يېتەكلەيدىغان ئەڭ خەتەرلىك خاراكتېرلەرنىڭ بىرىدۇر. شۇڭا ھەر بىر مۇئمىن تەكەببۇرلۇقتىن ساقلىنىشى، ھەقنى قوبۇل قىلىشقا تەييار بولۇشى ۋە ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئىتائەت قىلىشى كېرەك.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، دۇنيادىكى ھايات پەقەت ئۆتۈنچى ۋە سىناق مەيدانىدۇر. كىمكى ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان كەلتۈرۈپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلسا، ئۇنىڭ ئاقىۋىتى جەننەتتۇر. ئەمما كىمكى تەكەببۇرلۇق قىلىپ ھەقنى رەت قىلسا، ئۇنىڭ ئاقىۋىتى جەھەننەمدۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى تەكەببۇرلۇقتىن ساقلاپ، ھەقنى قوبۇل قىلغۇچى ۋە ئىتائەت قىلغۇچى بەندىلىرىدىن قىلسۇن! ئامىن.