Аз-Зумар сүресі — Аят 72

1. Сөздердің мағынасы:

• قِيلَ — айтылды, делінді.
• ادْخُلُوا — кіріңдер.
• أَبْوَابَ — есіктер, қақпалар.
• جَهَنَّمَ — тозақ, жаһаннам.
• خَالِدِينَ — мәңгі қалатындар, мәңгілік тұратындар.
• مَثْوَى — тұрақ, мекен, барып тоқтайтын орын.
• الْمُتَكَبِّرِينَ — тәкаппарланғандар, өздерін үлкен санағандар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһтың әмірлерін жоққа шығарып, шындыққа мойынсұнбаған адамдарға қиямет күні айтылатын сөздер баяндалады. Оларға қорлық пен кемсіту ретінде: «Тозақтың есіктерінен кіріңдер, онда мәңгі қаласыңдар!» — делінеді. Бұл оларды Аллаһтың рақымынан және тозақтан шығу мүмкіндігінен мүлдем үмітсіз ету үшін айтылады.

Аятта айтушының кім екені аталмай, бұлыңғыр қалдырылған. Бұл — айтылатын сөздің қаншалықты ауыр және қорқынышты екенін одан әрі күшейту үшін жасалған. Яғни, бұл сөзді айтушының кім екенін білудің өзі маңызды емес, маңыздысы — оның қаншалықты ауыр әрі қорлайтын үкім екендігі.

Содан кейін Аллаһ: «Тәкаппарлардың барар жері қандай жаман!» — деп, олардың ақыры қаншалықты қайғылы екенін білдіреді. Мұндағы «тәкаппарлар» — Аллаһқа иман келтіруден және Оның шариғатына бойсұнудан өздерін жоғары санаған, шындыққа мойынсұнбаған адамдар. Олар дүниеде өздерін үлкен санап, шындыққа бас имей, ақыретте ең қорлықты әрі мәңгілік азапты мекенге тап болады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят адамды тәкаппарлықтан сақтандырады. Тәкаппарлық — адамды шындыққа мойынсұнудан, иман келтіруден және жақсылық жасаудан тосатын үлкен кесел.
• Ислам діні кішіпейілділікке, шындықты қабылдауға және Аллаһтың әмірлеріне мойынсұнуға шақырады. Кімде-кім кішіпейіл болса, ол Аллаһтың рақымына жақын болады.
• Аят ақыреттің шындығын және жауапкершілікті еске салады. Дүниедегі уақытша өмірде өзін үлкен санау адамды мәңгілік өкінішке әкелуі мүмкін.
• Аллаһтың әділдігі мен даналығы көрінеді: әркім өз ісіне қарай лайықты жазасын немесе сыйын алады.
• Бұл аят адамды ойлануға, өзін-өзі тексеруге және тәкаппарлықтан арылуға, Аллаһқа шын жүректен мойынсұнуға шақырады. Ислам — бұл кішіпейілділік пен мойынсұну діні, ал оның мақсаты — адамды екі дүниеде де бақытқа жеткізу.