سوره نساء — آیه 110

معانی کلمات:

• سوءًا: کار بد و زشت که به دیگران آسیب میرساند.
• یظلم نفسه: به خود ستم کند، یعنی با انجام گناهانی که میان او و خداست به خود ضرر برساند.
• یستغفر الله: از خدا طلب آمرزش کند و با پشیمانی به او بازگردد.
• غفورًا: بسیار آمرزنده.
• رحیمًا: بسیار مهربان.

تفسیر آیه:

هر کس کار بدی انجام دهد که به دیگران زیان برساند، یا با ارتکاب گناهانی که میان او و پروردگارش است به خود ستم کند، سپس از کردهی خود پشیمان شود و به درگاه خدا بازگردد و از او آمرزش بخواهد، خداوند را بسیار آمرزنده و مهربان خواهد یافت. یعنی خداوند با رحمت گستردهی خود، گناهان او را میبخشد و او را مورد لطف و رحمت خویش قرار میدهد، به شرط آنکه توبهی او واقعی باشد؛ یعنی با زبان طلب آمرزش کند، در دل پشیمان باشد و از گناه دست بکشد. این آیه نویدی بزرگ برای همهی گناهکاران است که درِ توبه هرگز بسته نیست و هر زمان که بندهای به خدا بازگردد، خداوند او را با آغوش رحمت میپذیرد.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند با وجود عدالتش، درِ توبه را برای همهی بندگان باز گذاشته است و هیچ گناهی جز شرک به خدا، از دامنهی رحمت او خارج نیست.
• انسان هر چقدر هم گناه کند، نباید از رحمت خدا ناامید شود؛ زیرا آمرزش و رحمت خداوند فراتر از گناهان بندگان است.
• توبهی واقعی سه شرط دارد: پشیمانی قلبی، ترک گناه در عمل، و عزم بر عدم بازگشت به آن؛ و این آیه انسان را به این توبهی حقیقی تشویق میکند.
• این آیه به مسلمانان میآموزد که پس از خطا، به جای یأس و ناامیدی، به سوی خدا برگردند و از او طلب بخشش کنند؛ چرا که این کار، آرامش دل و پاکی روح را به همراه دارد.
• رحمت خداوند بر غضب او پیشی گرفته است و او بندگانش را دوست دارد که به او پناه بیاورند و از خطاهای خود پوزش بخواهند.