سوره نساء — آیه 109

معانی کلمات:

• «هَا أَنْتُمْ»: هان، شما (برای توجه دادن به مطلب به کار رفته است).
• «جَادَلْتُمْ»: مجادله کردید، دفاع و بحث کردید.
• «وَكِيلًا»: حامی، کارساز، وکیلی که از کسی دفاع کند.

تفسیر آیه:

ای مؤمنان! شما کسانی هستید که در زندگی دنیا از این افراد خیانتکار (که به خودشان ظلم کرده و مرتکب خیانت شدند) دفاع کردید و برای اثبات بیگناهی آنان یا تخفیف مجازاتشان به مجادله و بحث پرداختید. اما در روز قیامت، چه کسی میتواند در برابر خداوند از آنان دفاع کند؟! در آن روز که خداوند از حقیقت حالشان کاملاً آگاه است و همه اعمالشان آشکار شده، چه کسی جرأت میکند با خداوند به مجادله برخیزد؟ و چه کسی میتواند در آن روز حامی و وکیل آنان باشد؟ قطعاً هیچکس قادر به چنین کاری نیست، زیرا در آن روز، حجت تمام است و هیچ دفاعی سودی ندارد.

فواید و درسهای آیه:

1. دفاع از خطاکاران و خیانتکاران در دنیا، نهتنها سودی به حال آنان ندارد، بلکه در آخرت نیز هیچ دفاعی از آنان پذیرفته نخواهد شد؛ پس باید در دفاع از دیگران جانب حق و عدالت را رعایت کنیم.
2. این آیه به ما میآموزد که در برابر خداوند و احکام او، هیچ کس نمیتواند میانجیگری یا شفاعتی بدون اذن الهی انجام دهد؛ پس باید مراقب اعمال خود باشیم و به جای تکیه بر دفاع دیگران، در پی اصلاح خویش باشیم.
3. انسان نباید فریب ظواهر دنیا را بخورد و گمان کند که با بحث و جدل میتواند حقایق را تغییر دهد؛ چرا که در روز قیامت، همه چیز بر اساس علم الهی و عدالت مطلق داوری میشود و هیچ تلاشی برای پنهان کردن حقیقت سودی ندارد.
4. این آیه مؤمنان را به تقوا و پرهیز از حمایت از گناهکاران دعوت میکند و نشان میدهد که محبت و حمایت واقعی، در گرو امر به معروف و نهی از منکر و کمک به بازگشت افراد به راه حق است، نه دفاع از خطای آنان.