سوره نساء — آيت 145

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• الْمُنَافِقِينَ: اهي ماڻهو جيڪي ظاهري طور مسلمان آهن پر دل ۾ ايمان نه ٿو رکن، ۽ اسلام سان ٺڳي ۽ فريب ڪن ٿا.
• الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ: دوزخ جو سڀ کان هيٺيون ۽ گهٽ درجو.
• نَصِيرًا: مددگار، حمايت ڪندڙ، جيڪو بچاءُ ڪري.

2) آيت جي تفسير:

بيشڪ منافقن جو انجام ڏاڍو خطرناڪ آهي. اهي دنيا ۾ مسلمانن سان گڏ رهيا، پر سندن دلين ۾ ايمان نه هو ۽ اهي اسلام ۽ مسلمانن خلاف خفيه سازشون ڪندا رهيا. قيامت جي ڏينهن الله تعاليٰ کين دوزخ جي سڀ کان هيٺين ۽ سخت ترين درجي ۾ رکندو، جتي عذاب جي شدت سڀ کان وڌيڪ هوندي. اها سزا سندن ٻٽي رويي ۽ فريب جي ڪري هوندي، ڇاڪاڻ ته اهي ماڻهن کي گمراهه ڪرڻ ۾ ڪفر کان به وڌيڪ نقصانڪار هئا. ان ڏينهن ڪو به سندن مددگار نه هوندو، نه ڪو سفارش ڪندڙ ۽ نه ڪو اهڙو دوست جيڪو کين دوزخ جي عذاب کان بچائي سگهي. اي نبي! توهان کين ڪو به اهڙو مددگار نه ڏسندؤ جيڪو سندن بچاءُ ڪري سگهي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته نفاق ۽ ٻٽي رويي کان پري رهڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته اهو سڀ کان وڏو ڏوهه آهي جنهن جي سزا دوزخ جو سڀ کان هيٺيون درجو آهي.
• الله تعاليٰ انصاف ڪندڙ آهي؛ جيڪو جيترو وڏو ڏوهه ڪندو، اوترو وڏو عذاب ملندس. منافقن جو ڏوهه سڀ کان وڏو آهي ڇاڪاڻ ته اهي ٻين کي به گمراهه ڪن ٿا.
• هي آيت اسان کي سچي ايمان ۽ خلوص جي اهميت سمجهائي ٿي. اسان کي گهرجي ته پنهنجي دل ۽ زبان کي هڪجهڙو رکون ۽ رياڪاري ۽ فريب کان پري رهون.
• دوزخ جي عذاب کان بچڻ جو واحد رستو اهو آهي ته اسان الله تعاليٰ تي سچو ايمان آڻيون، نبين جي تعليمات تي عمل ڪريون ۽ نفاق کان پاڪ زندگي گذاريون.
• هي آيت اسان کي خبردار ڪري ٿي ته ڪنهن به انسان جي مدد ۽ سفارش تي ڀاڙڻ بجاءِ الله تعاليٰ جي رحمت ۽ سندس احڪامن تي عمل ڪرڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته قيامت جي ڏينهن ڪو به ڪنهن جو مددگار نه هوندو.