نساء سۈرىسى — ئايەت 154

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• الطُّورُ: تاغ دېگەن مەنىدە، بۇ يەردە مۇسا ئەلەيھىسسالامغا ۋەھىي كەلگەن مەشھۇر تاغنى كۆرسىتىدۇ.
• مِيثَاق: ئەھدە، كېلىشىم، يەنى ئاللاھ بىلەن ئۇلار ئارىسىدا تۈزۈلگەن قەتئىي كېلىشىم.
• سُجَّدًا: سەجدە قىلغۇچىلار ھالىتىدە، يەنى باش ئېگىپ، تەئزىم بىلدۈرۈپ.
• لَا تَعْدُوا: ھەددىڭلاردىن ئاشماڭلار، چەكتىن چىقماڭلار.
• السَّبْت: شەنبە كۈنى، يەنى يەھۇدىيلارغا ھۆرمەت قىلىش پەرز قىلىنغان كۈن.
• مِيثَاقًا غَلِيظًا: ئىنتايىن مۇستەھكەم، ئېغىر ئەھدە.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بەنى ئىسرائىلغا قىلغان مۇئامىلىسىنى بايان قىلىپ، ئۇلارنىڭ ئەھدىگە ۋاپا قىلمىغانلىقىنى ئاشكارىلايدۇ. ئۇلار تەۋراتتىكى ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلىش توغرىسىدا ئاللاھقا قاتتىق ئەھدە بەرگەن بولسىمۇ، بۇ ئەھدىنى بۇزۇپ، ئىنكار قىلىشقا يۈزلەنگەن ۋاقىتتا، ئاللاھ ئۇلارنىڭ ئۈستىگە تۇر تېغىنى كۆتۈرۈپ قويغان. بۇ ئۇلارنى قورقۇتۇش ۋە ئەھدىگە ئەمەل قىلىشقا مەجبۇرلاش ئۈچۈن بولغان. ئاندىن ئۇلارغا بېيتۇل مەقدىسنىڭ دەرۋازىسىدىن باش ئېگىپ، تەئزىم بىلدۈرۈپ كىرىش بۇيرۇلغان، ئەمما ئۇلار تەكەببۇرلۇق قىلىپ، ئارقىسىغا يېنىپ، كۆتۈرۈلۈپ كىرگەن. يەنە ئۇلارغا شەنبە كۈنىدە بېلىق ئوۋلاش قاتارلىق ھەددىدىن ئېشىشلارنى قىلماسلىق بۇيرۇلغان بولسىمۇ، ئۇلار بۇ بۇيرۇققا خىلاپلىق قىلىپ، شەنبە كۈنى بېلىق ئوۋلىغان. شۇنىڭ بىلەن ئاللاھ ئۇلاردىن ئىنتايىن مۇستەھكەم ئەھدە ئالغان، ئەمما ئۇلار بۇ ئەھدىنىمۇ بۇزغان.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلىق ساۋاقلار:

• ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە ھەر قانداق بىر ئەھدە-پەيمان بەرسە، ئۇنىڭغا ۋاپا قىلىش لازىملىقىنى، ۋاپاسىزلىقنىڭ ئېغىر ئاقىۋەتلىرى بارلىقىنى بىلدۈرىدۇ.
• ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا تەكەببۇرلۇق قىلماي، ئىتائەت قىلىش ۋە تەۋەززۇ ئىچىدە بويسۇنۇش مۇئمىننىڭ ئالاھىدىلىكىدۇر.
• ئاللاھ تائالا ئىنسانلارنى ھىدايەتكە كەلتۈرۈش ئۈچۈن تۈرلۈك ئۇسۇللارنى قوللىنىدۇ، ھەتتا قورقۇتۇش ئارقىلىق بولسىمۇ ئۇلارنى توغرا يولغا باشلايدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ رەھمىتىنىڭ كەڭلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنساننى ئەخلاقىي مەسئۇلىيەت ۋە ئەھدە-پەيمانغا ۋاپا قىلىشقا چاقىرىدۇ، بۇ ئىنسانىيەت ئۈچۈن ئەڭ ياخشى يول بولۇپ، ئىسلامنىڭ گۈزەللىكىنى ۋە قۇرئاننىڭ ھىدايەت كىتابى ئىكەنلىكىنى نامايان قىلىدۇ.