Niso surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• يَأْتِيَانِهَا — bu fohishalik (zino) qiladilar, deganidir.
• فَآذُوهُمَا — ularni og'zaki va amaliy ravishda jazolang, tanbeh bering.
• تَابَا — gunohdan qaytib, tavba qilsalar.
• أَصْلَحَا — amallarini yaxshilab, solih ishlar qilsalar.
• فَأَعْرِضُوا عَنْهُمَا — ularni qo'yib bering, ozor bermang.

Tafsir:

O'zingizdan (musulmonlar jamoasidan) ikki kishi — erkak va ayol — fohishalik (zino) qilsa, ularni jazolang: og'zaki tanbeh bering, qattiq so'zlar bilan ularni haqoratlang va xo'rlash maqsadida ularni tark eting. Ammo agar ular bu qilmishlaridan tavba qilib, gunohlarini tark etsalar va amallarini yaxshilab, solih ishlarga yuzlansalar, unda ularni ozor berishdan to'xtang va ularni kechiring. Chunki tavba qilgan gunohkor gunoh qilmagan kabi bo'ladi. Albatta, Alloh taolo bandalarining tavbasini qabul qiluvchi va ularga rahm qiluvchidir.

Bu hukm Islomning dastlabki davrida edi. Keyinchalik bu hukm Alloh va Uning Rasuli tomonidan belgilangan aniq jazo (hudud) bilan almashtirildi: turmush qurgan (iحصn) erkak va ayol uchun toshbo'ron qilish (rajm), turmush qurmaganlar uchun esa yuz darra urish va bir yilga boshqa yurtga surgun qilish.

Foydalar:

1. Bu oyat musulmon jamiyatida gunoh va fohishalikka nisbatan qattiq munosabatni o'rgatadi — gunohkorlar jazolanishi kerak, bu ularni tuzatish va jamiyatni pok saqlash uchundir.
2. Tavba eshigi har doim ochiq — inson qanchalik katta gunoh qilmasin, agar chin dildan tavba qilib, amalini tuzatsa, Alloh uni kechiradi va jamiyat ham uni qabul qilishi lozim.
3. Allohning rahmati va tavbani qabul qilishi mo'minlarga umid bag'ishlaydi — hech kim Allohning rahmatidan umidsizlikka tushmasligi kerak.
4. Islom jazo tizimi bosqichma-bosqich o'rnatilgan — dastlab yumshoq choralar, keyin aniq hududlar belgilangan. Bu islomning hikmatli yondashuvini ko'rsatadi.
5. Gunohkorga nisbatan ham adolat va rahm-shafqat uyg'unligi — jazo bilan birga tavba qilganlarga nisbatan kechirimlilik bo'lishi kerak.