Сураи Ан-Ниса — Оят 16

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• اللَّذَانِ: ду нафар — мард ва зан.
• يَأْتِيَانِهَا: он амалро содир мекунанд, яъне зино мекунанд.
• فَآذُوهُمَا: пас онҳоро озор диҳед, яъне бо забон сарзаниш кунед ва бо даст таъзир диҳед.
• تَابَا: тавба карданд, аз он амали зишт баргаштанд.
• أَصْلَحَا: амали худро ислоҳ карданд, яъне амалҳои некӯ анҷом доданд.
• فَأَعْرِضُوا عَنْهُمَا: аз озор додани онҳо даст кашед ва рӯй гардонед.
• تَوَّابًا: бисёр тавбапазир, ки тавбаи бандагони худро қабул мекунад.
• رَّحِيمًا: меҳрубон, ки ба бандагони худ раҳм мекунад.

1. Тафсири оят:

Аллоҳи Таъоло дар ин оят мефармояд, ки агар ду нафар — мард ва зан — аз миёни шумо мӯъминон амали зишти зиноро содир кунанд, пас онҳоро бо сарзаниш, маломат ва таъзир озор диҳед, то ки аз ин амали бад даст кашанд ва ҳайо ва шарм дар дили онҳо ҷой гирад. Ин ҳукм дар аввали ислом буд, пеш аз он ки ҳудуди шаръӣ муқаррар шаванд.

Баъд аз он Аллоҳ мефармояд: агар онҳо аз ин гуноҳ тавба кунанд ва амалҳои худро ислоҳ намоянд, яъне ба ҷои гуноҳ амалҳои некӯ анҷом диҳанд, пас шумо аз озор додани онҳо даст кашед ва онҳоро танг нагиред. Зеро касе ки аз гуноҳ тавба мекунад, мисли касест, ки гуноҳ накардааст.

Сипас Аллоҳи Таъоло хабар медиҳад, ки Ӯ бисёр тавбапазир ва меҳрубон аст. Ҳар кӣ ба сӯи Ӯ тавба кунад, тавбаашро қабул мекунад ва ба ӯ раҳм менамояд.

Бояд донист, ки ин ҳукм — озор додан бо забон ва даст — дар ибтидои ислом буд. Баъдтар ин ҳукм бо шариати муқарраршудаи Аллоҳ ва Расули Ӯ (с) бекор карда шуд. Барои шахси ғайримуҳсан (касе ки ҳанӯз издивоҷ накардааст) сад зарба ва як соли бадарға, ва барои муҳсан (шахси озод, болиғ ва боақл, ки дар ақди никоҳи дуруст бо ҳамсари худ ҳамбистар шудааст) сангсор кардан муқаррар гардид. Зарба задан дар Қуръон зикр шудааст ва сангсор кардан дар суннати Паёмбар (с) собит шудааст.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд ва мардумро ба ислом ва Қуръон меҳрубон мекунанд:

• Аллоҳ тавбаи бандагони худро қабул мекунад: Ҳар гуноҳе, ки бошад, агар банда аз дили пок тавба кунад, Аллоҳ ӯро мебахшад. Ин умедворӣ ба раҳмати Аллоҳ дилҳоро ором мекунад.
• Ислом дини ислоҳ ва поксозӣ аст: Ислом на танҳо ҷазо медиҳад, балки роҳи ислоҳ ва беҳбудӣро низ нишон медиҳад. Тавба ва амали некӯ метавонад гуноҳҳои гузаштаро бишӯяд.
• Раҳмати Аллоҳ бар ғазаби Ӯ пешӣ дорад: Аллоҳ худро «Тавваб» ва «Раҳим» тавсиф мекунад, то бандагонаш аз раҳмати Ӯ ноумед нашаванд ва ба сӯи Ӯ баргарданд.
• Ҳифзи ҷомеа аз фисқу фуҷур: Ин оят нишон медиҳад, ки ислом ба покии ҷомеа ва ҳифзи он аз гуноҳҳои калон аҳамияти калон медиҳад.
• Адолат ва марҳамат дар якҷоягӣ: Ислом ҳам адолатро таъмин мекунад ва ҳам марҳаматро. Ҷазо барои ислоҳ аст, на барои интиқом. Ва ҳангоме ки шахс ислоҳ шавад, ҷомеа бояд ӯро қабул кунад ва аз озор додани ӯ даст кашад.

Ин оят ба мо меомӯзад, ки ҳамеша дарро ба сӯи тавба ва ислоҳ кушода бигирем ва ба раҳмати Аллоҳ умедвор бошем, зеро Ӯ тавбапазиру меҳрубон аст.