સૂરા અન-નિસા — આયત 16

١) શબ્દોના અર્થ:

• وَاللَّذَانِ: અને તે બે (પુરુષ અને સ્ત્રી).
• يَأْتِيَانِهَا: તે કુકર્મ (વ્યભિચાર) કરે છે.
• فَآذُوهُمَا: તો તમે તે બંનેને તકલીફ આપો, ઠપકો આપો.
• تَابَا: તે બંને તૌબા કરે (પાછા ફરે).
• أَصْلَحَا: અને તેમણે પોતાના કર્મો સુધારી લે.
• فَأَعْرِضُوا: તો તમે તેમનાથી મુખ ફેરવી લો (તેમને છોડી દો).
• تَوَّابًا: ખૂબ તૌબા કબૂલ કરનાર.
• رَّحِيمًا: અત્યંત દયાળુ.

٢) આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં ફરમાવે છે કે તમારામાંથી જે પુરુષ અને સ્ત્રી વ્યભિચાર જેવા ગંદા કુકર્મમાં પડે, તો તેમને શબ્દોથી ઠપકો આપો, ધિક્કારો અને એવી રીતે તકલીફ પહોંચાવો જેથી તેમને શરમ આવે અને આવું કરવાથી રોકાઈ જાય. આ સજા શરૂઆતના ઇસ્લામી દોરમાં હતી.

પછી અલ્લાહ ફરમાવે છે કે જો તે બંને પોતાના આ ખોટા કામથી તૌબા કરી લે અને પોતાના વર્તન તથા કર્મો સુધારી લે, તો તેમને તકલીફ આપવાનું બંધ કરી દો અને તેમને માફ કરી દો. કારણ કે જે વ્યક્તિ પાપથી તૌબા કરી લે, તે એવી છે જાણે તેણે પાપ કર્યું જ ન હોય.

અલ્લાહ તઆલા ખૂબ તૌબા કબૂલ કરનાર અને અત્યંત દયાળુ છે. જે પણ સાચા દિલથી તેની તરફ પાછો ફરે છે, તેની તૌબા તે કબૂલ કરે છે અને તેના પર દયા કરે છે.

આ આયતમાં જણાવેલી સજા — ફક્ત ઠપકો અને તકલીફ આપવી — ઇસ્લામના શરૂઆતી સમયની હતી. પછી અલ્લાહે વ્યભિચાર માટે કાયમી અને નિર્ધારિત હદ (શરીઅતની સજા) નક્કી કરી: અવિવાહિત (કુંવારા) માટે સો ચાબુક અને એક વર્ષનો દેશનિકાલ, અને પરણિત (શાદીશુદા) માટે પથ્થર મારીને મોતની સજા. આ સજા કુરાન અને હદીસમાં સ્પષ્ટ છે.

٣) આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

• અલ્લાહ તઆલા પાપ કરનારને તરત જ સજા કરવાને બદલે તૌબા અને સુધારાનો મોકો આપે છે — આ તેની દયાની નિશાની છે.
• સાચી તૌબા એટલે ફક્ત જીભથી માફી માંગવી નહીં, પરંતુ કર્મોમાં સુધારો કરવો — આ બંને સાથે હોવા જોઈએ.
• જે વ્યક્તિ પાપ છોડી દે અને સુધરી જાય, તેને ભૂતકાળના પાપોનો ઠપકો આપવો નહીં, પરંતુ તેને સન્માન સાથે સમાજમાં સ્થાન આપવું જોઈએ.
• અલ્લાહની સજા અને તેની માફી — બંને તેની ઇન્સાફ અને દયાનો પરિચય આપે છે. તે ન તો બેપરવાહ છે, ન તો નિર્દય.
• ઇસ્લામ ફક્ત સજા આપવાનો ધર્મ નથી, પરંતુ સુધારો અને સુધારણાનો ધર્મ છે — તે પાપીને પણ આશા આપે છે કે તે સુધરીને સારો બની શકે છે.

-