Niso surasi — Oyat 165

Kalimalarning ma'nolari:

• Mubashshirin: (mo'minlarga) jannat va savob xushxabarini beruvchilar.
• Munzirin: (kofir va gunohkorlarni) azob va jazo bilan ogohlantiruvchilar.
• Hujja: dalil, bahona, uzr.
• Aziz: qudratli, g'olib, hech kim uni ojiz qoldira olmaydigan.
• Hakim: hikmatli, har ishni o'rinli va adl bilan qiluvchi.

Tafsir:

Alloh taolo o'z bandalariga payg'ambarlarni yubordi. Ular ikki xil vazifani bajarardilar: birinchidan, iymon keltirgan va solih amallar qilgan bandalarga jannat va go'zal mukofotlar haqida xushxabar berardilar; ikkinchidan, Allohga kufr keltirgan va Uning amrlariga bo'ysunmaganlarni og'riqli azobdan ogohlantirardilar.

Bu payg'ambarlarning yuborilishidagi asosiy hikmat shundan iboratki, to qiyomat kunida hech bir inson Allohga qarshi bahona va uzr keltira olmasin. Ya'ni, hech kim: "Ey Robbimiz, bizga payg'ambar yubormading, shuning uchun biz Sening amrlaringni bilmadik va azobga loyiq bo'ldik", deb bahona qila olmasin. Payg'ambarlar kelganidan so'ng, odamlar uchun Alloh oldida hech qanday dalil va uzr qolmaydi. Kim iymon keltirsa, o'z manfaati uchun qiladi, kim kufr kelsa, o'z zarariga qiladi.

Alloh taolo azizdir, ya'ni Uning qudrati ustundir, U xohlagan narsasini hech kim to'sib qo'ya olmaydi. U hakimdir, ya'ni payg'ambarlarni yuborish va ularni turli davrlarga taqsimlashda ham, barcha ishlarida ham chuqur hikmat va adolat bilan ish yuritadi.

Foydalar:

• Alloh taoloning rahmati va adolati shunchalik kengki, U hech bir bandasini dalilsiz va hujjatsiz azoblamaydi. Har bir insonga to'g'ri yo'lni ko'rsatish uchun payg'ambarlar yuborilgan.
• Payg'ambarlarning kelishi Allohning bandalariga bo'lgan buyuk ne'matidir. Bu ne'mat orqali insonlar haq yo'lni topadilar va adashishdan saqlanadilar.
• Inson qiyomat kuni hech qanday bahona qila olmaydi, chunki Allohning hujjati to'liq yetkazilgan. Bu esa har bir insonni o'z amallari uchun mas'uliyatni his qilishga undaydi.
• Allohning azizligi va hakimligi bizga ishonch bag'ishlaydi: Uning qarorlari va amrlari har doim hikmatli va adolatli, Uning qudrati esa hech narsa bilan cheklanmaydi. Shuning uchun bandalar Unga to'liq taslim bo'lishlari va Uning amrlariga itoat qilishlari lozim.