سوره نساء — آيت 165

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• رُّسُلًا: جمع آهي "رسول" جي، معنيٰ ڏاڍا موڪليل پيغمبر.
• مُبَشِّرِينَ: خوشخبري ڏيندڙ، يعني ايمان وارن کي جنت ۽ ثواب جي خوشخبري ڏيندڙ.
• مُنذِرِينَ: ڊيڄاريندڙ، يعني ڪفر ۽ گناهن تي عذاب جي خبر ڏيئي ڊيڄاريندڙ.
• حُجَّةٌ: دليل، عذر، بهانو.
• عَزِيزًا: غالب، زبردست، جنهن کي ڪو به مغلوب ڪري نه سگهي.
• حَكِيمًا: حڪمت وارو، داناءُ، سڀ ڪم حڪمت سان ڪندڙ.

2) آيت جي تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي پيغمبرن کي موڪليو، اهي پيغمبر ماڻهن کي خوشخبري ڏيندڙ هئا ته جيڪو الله تي ايمان آڻيندو ۽ نيڪ عمل ڪندو، تنهن لاءِ الله وٽ وڏو اجر ۽ ثواب آهي، ۽ اهي ڊيڄاريندڙ به هئا ته جيڪو الله کي نه مڃيندو ۽ گناهه ڪندو، تنهن لاءِ سخت عذاب آهي. الله تعاليٰ پيغمبرن کي انهيءَ ڪري موڪليو ته قيامت جي ڏينهن ڪنهن به انسان وٽ الله تي ڪو بهانو يا عذر باقي نه رهي، جو ڪو چوي ته اسان وٽ ڪو پيغمبر ئي نه آيو هو، اسان کي ڪهڙيءَ طرح خبر پوي ها ته ڇا ڪرڻ گهرجي ۽ ڇا نه ڪرڻ گهرجي؟ پيغمبرن جي موڪلجڻ کان پوءِ هاڻي ڪنهن وٽ به ڪو عذر باقي ناهي رهيو. ۽ الله تعاليٰ پنهنجي بادشاهيءَ ۾ غالب آهي، ڪو به سندس مرضي کي روڪي نه ٿو سگهي، ۽ هو پنهنجي سڀني ڪمن ۾ حڪمت وارو آهي، پيغمبرن جي موڪلڻ ۽ انهن جي ذريعي ماڻهن تي حجت قائم ڪرڻ به سندس حڪمت جو ئي حصو آهي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ پنهنجي رحمت ۽ حڪمت سان انسانن ڏانهن پيغمبر موڪليا، ته جيئن ڪو به انسان جهالت ۾ نه رهي ۽ سچي رستي جي ڄاڻ حاصل ڪري سگهي.
• پيغمبرن جو اچڻ الله جي طرفان هڪ وڏي نعمت آهي، ڇاڪاڻ ته انهن اسان کي خوشخبري ۽ ڊيڄاريندڙ پيغام رسايو.
• قيامت جي ڏينهن ڪنهن به انسان وٽ اهو چوڻ جو موقعو نه هوندو ته مون کي ڪا خبر ئي نه هئي، ڇاڪاڻ ته پيغمبرن ذريعي حجت قائم ٿي چڪي آهي.
• الله تعاليٰ غالب ۽ حڪمت وارو آهي، سندس هر فيصلو ۽ هر ڪم حڪمت ۽ مصلحت تي ٻڌل آهي.
• اسان کي گهرجي ته پيغمبرن جي آندل پيغام کي دل سان قبول ڪريون، ان تي عمل ڪريون ۽ الله جي عذاب کان بچڻ جي ڪوشش ڪريون، ته جيئن قيامت جي ڏينهن ڪامياب ٿيون.