Niso surasi — Oyat 166

Kalimalarning ma’nolari:

• لَٰكِنِ – Lekin, biroq (inkor va raddiyani bildiradi).
• يَشْهَدُ – guvohlik beradi, tasdiqlaydi.
• أَنزَلَ إِلَيْكَ – senga (ey Muhammad) nozil qildi.
• بِعِلْمِهِ – Uning ilmi bilan, ya’ni Alloh bilgan holda va O‘z hikmati bilan nozil qildi.
• شَهِيدًا – guvoh, shohid.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Agar yahudiylar va boshqa kofirlar sizni inkor etsalar va sizga nozil qilingan vahiyga ishonmasalar, bu sizni xafa qilmasin. Zero, Alloh taoloning O‘zi sizga nozil qilingan narsaga – Qur’oni Karimga guvohlik beradi. U zot bu vahyni O‘z ilmi bilan, ya’ni sizning haqiqatan ham Uning rasuli ekanligingizni va bu vahyni yetkazishga munosib ekanligingizni bilgan holda nozil qildi. Alloh taolo hech qachon nodonlik va bexabarlik bilan ish qilmaydi; U har bir narsani O‘z hikmati va ilmi bilan qiladi.

Bundan tashqari, Allohning muqarrab farishtalari ham sizning rostgo‘yligingizga va sizga nozil qilingan narsaning haq ekanligiga guvohlik beradilar. Ular Allohning vahiyini olib kelgan Jabroil alayhissalomdan tortib, barcha farishtalar bu haqda guvohdirlar.

Alloh taoloning guvohligi esa eng buyuk va eng ishonchli guvohlikdir. Uning guvohligi bor ekan, boshqa hech kimning guvohligiga ehtiyoj qolmaydi. Allohning O‘zi sizga yetarli guvohdir. Bas, kofirlarning inkor etishlari hech qanday ahamiyatga ega emas, chunki Allohning guvohligi hamma narsadan ustundir.

Foydalar:

1. Allohning guvohligi eng buyuk tasalli manbaidir. Payg‘ambar alayhissalomga qarshi chiqqanlar ko‘p bo‘lsa-da, Allohning O‘zi uning haqligiga guvohlik berishi mo‘minlarga katta yupalik va ishonch bag‘ishlaydi. Bugun ham har bir mo‘min o‘z e’tiqodida yolg‘iz qolgandek tuyulsa, Allohning guvohligi va yordami unga yetarlidir.
2. Ilm bilan ish qilish – Allohning odati. Alloh hech narsani bema’ni va hikmatsiz yaratmaydi. Qur’onning nozil qilinishi ham bejiz emas, balki insoniyatning hidoyati uchun eng buyuk ilohiy hikmatdir. Bu bizga har bir ishimizda ilm va hikmat bilan yondashishni o‘rgatadi.
3. Farishtalarning guvohligi – vahiyning haqiqiyligini tasdiqlaydi. Bu mo‘minlarga Qur’onning Alloh tomonidan nozil qilinganligiga bo‘lgan ishonchni mustahkamlaydi. Farishtalar gunohsiz va haqgo‘y zotlardir, ularning guvohligi esa haqiqatning yana bir dalilidir.
4. Insonlarning inkor etishi haqiqatni o‘zgartira olmaydi. Haqiqat Allohning guvohligi bilan mustahkamdir. Qanchalik ko‘p odamlar inkor etmasin, haqiqat o‘z joyida turadi. Bu mo‘minlarga o‘z e’tiqodlarida sobit qolish va boshqalarning salbiy munosabatlaridan qo‘rqmaslik kerakligini o‘rgatadi.
5. Allohning guvohligi mo‘min uchun yetarli. Insonlar orasida o‘zini oqlash va isbotlash uchun ko‘p harakat qilishning hojati yo‘q. Agar Alloh rozi bo‘lsa va Uning guvohligi bo‘lsa, bu kifoyadir. Bu mo‘minlarni faqat Allohning roziligini talab qilishga undaydi.