સૂરા અન-નિસા — આયત 19

શબ્દોની સમજૂતી:

• لَا يَحِلُّ لَكُمْ: તમારા માટે જાયઝ (ધર્મસંમત) નથી.
• أَن تَرِثُوا النِّسَاءَ كَرْهًا: સ્ત્રીઓને જબરદસ્તી વારસામાં લેવી — એટલે કે મૃતકના વારસદારો તેની પત્ની પર માલિકીનો દાવો કરે, જેમ માલ-મિલકતનો વારસો લેવામાં આવે છે.
• تَعْضُلُوهُنَّ: તમે તેમને રોકી રાખો, તંગ કરો, અટકાવો — એટલે કે તેમને પરેશાન કરીને જકડી રાખવી.
• بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ: સ્પષ્ટ બદકારી — જેમ કે વ્યભિચાર.
• عَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ: તેમની સાથે સારી રીતે, શિષ્ટતાપૂર્વક, દયા અને ઇન્સાફથી વર્તો.

આયતનો તફસીર (અર્થ અને સમજૂતી):

હે ઈમાનવાળાઓ! તમારા માટે એ જાયઝ નથી કે તમે સ્ત્રીઓને જબરદસ્તી વારસામાં લો — જેમ જાહિલિય્યત (અજ્ઞાન યુગ)માં થતું હતું કે પિતા કે સગાવહાલાના મૃત્યુ પછી તેમની પત્નીઓ પર વારસદારોનો હક સમજવામાં આવતો, અને તેઓ તેમની મરજી વિરુદ્ધ તેમની સાથે લગ્ન કરી લેતા, અથવા તેમને બીજા સાથે લગ્ન કરતા રોકતા, અથવા પોતે લગ્ન ન કરતા તો પણ તેમને જકડી રાખતા. આ બધું હરામ છે.

તેમજ તમારી પત્નીઓને પરેશાન કરીને, તંગ કરીને જકડી રાખવું પણ તમારા માટે જાયઝ નથી — એ મકસદથી કે જેથી તેઓ તમને આપેલું મહેર કે બીજી કોઈ ચીજ પાછી આપી દે. હા, જો તેઓ ખુલ્લી બદકારી કરે — જેમ કે વ્યભિચાર — તો પછી તમારા માટે જાયઝ છે કે તમે તેમને રોકી રાખો અને તેમના તરફથી જે આપ્યું હતું તે પાછું લઈ લો.

અને તમારી પત્નીઓ સાથે સારી રીતે વર્તો — ભલાઈ, મહેરબાની, ઇન્સાફ અને સન્માન સાથે. તેમના હક અદા કરો, તેમને તકલીફ ન આપો, તેમની સાથે પ્રેમ અને શિષ્ટાચારથી રહો. જો તમે કોઈ દુન્યવી કારણોસર તેમને નાપસંદ કરો, તો ધીરજ રાખો — શક્ય છે કે તમે કોઈ વસ્તુને નાપસંદ કરો, પણ અલ્લાહ તેમાં ઘણું ભલું મૂકી દે. કદાચ તે ધીરજના કારણે સારું સંતાન થાય, અથવા પ્રેમ અને એકતા પ્રાપ્ત થાય, અથવા દુનિયા અને આખિરતમાં ભલાઈ મળે.

આ આયતમાંથી મળતી ફાયદા અને શીખ:

1. ઇસ્લામ સ્ત્રીના હકની રક્ષા કરે છે: ઇસ્લામે સ્ત્રીઓને માલ-મિલકતની જેમ વારસામાં લેવાની પ્રથા નાબૂદ કરી. સ્ત્રીને પોતાની મરજીનો હક આપ્યો — તે પોતે નક્કી કરે કે તે લગ્ન કરવા માંગે છે કે નહીં.
2. પરિવારમાં દયા અને ઇન્સાફ: પતિ-પત્ની વચ્ચે સંબંધ માત્ર હક-અધિકારનો નહીં, પણ પ્રેમ, દયા અને સારા વર્તનનો હોવો જોઈએ