نساء سۈرىسى — ئايەت 28

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەر:

• «يُرِيدُ»: خالايدۇ، ئىرادە قىلىدۇ.
• «يُخَفِّفَ»: يېنىكلىتىش، ئاسانلاشتۇرۇش.
• «ضَعِيفًا»: ئاجىز، كۈچسىز.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە قويغان ھۆكۈم-شەرىئەتلىرىدە ئۇلارغا قولايلق يارىتىشنى، ئۇلارنى قىيىنچىلىققا چۆكمەستىن ئاسان ۋە يېنىك يول تۇتۇشنى ئىرادە قىلىدۇ. شۇڭا ئۇ ئۇلارغا تاقەت قىلالمايدىغان ئېغىر تەكلىپلەرنى يۈكلىمەيدۇ. چۈنكى ئاللاھ ئىنساننىڭ يارىتىلىشىدا ۋە خاراكتېرىدە ئاجىز ئىكەنلىكىنى ئوبدان بىلىدۇ. ئىنسان نەپسى-شەھۋەتلىرىگە قارشى تۇرۇشتا سەۋر-تاقىتى ئاز، ئىبادەتلەرنىڭ جاپا-مۇشەققەتلىرىنى كۆتۈرۈشتە كۈچى چەكلىك بولغاچقا، ئاللاھ ئۇنىڭغا رەھىم قىلىپ، دىنىي مەسئۇلىيەتلەرنى ئۇنىڭ كۈچى يېتىدىغان دەرىجىدە يېنىك قىلىپ بەردى. مەسىلەن، زىنا ھارام قىلىنغان بولسىمۇ، ئەمما ئېھتىياجى بارلارغا قۇللارنى ياكى چۆرىلەرنى نىكاھلاش يولى بىلەن ھالال ئەھۋالدا شەھۋەتنى قاندۇرۇش رۇخسىتى بېرىلدى. بۇنىڭدىن باشقا، ناماز، روزا، ھەج قاتارلىق ئىبادەتلەردەمۇ ئىنساننىڭ ئاجىزلىقى نەزەردە تۇتۇلۇپ، كېسەل، سەپەر ۋە قېرىلىق ھالەتلىرىدە يېنىكلىتىش ھۆكۈملىرى بېرىلدى. دېمەك، ئىسلام شەرىئىتى ئاسانلىق ۋە يېنىكلىك ئاساسىغا قۇرۇلغان بولۇپ، ئىنساننىڭ تەبىئىي ئاجىزلىقىغا ماس كېلىدۇ.

1. ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە ناھايىتى مېھرىبان ۋە رەھىمدىل بولۇپ، ئۇلارنىڭ ئاجىزلىقىنى بىلىپ تۇرۇپ، دىنىي مەسئۇلىيەتلەرنى ئۇلارنىڭ كۈچى يېتىدىغان دەرىجىدە يېنىك قىلىپ بەرگەن.
• ئىسلام دىنى قىيىنچىلىق ۋە تارلىق دىنى ئەمەس، بەلكى ئاسانلىق ۋە كەڭچىلىك دىنىدۇر. بۇ ئايەت مۇشۇ ھەقىقەتنى ئېنىق بايان قىلىدۇ.
• ئىنساننىڭ ئاجىزلىقىنى تونۇش ۋە ئېتىراپ قىلىش ئىماننىڭ بىر قىسمىدۇر. ئۆزىنىڭ ئاجىزلىقىنى بىلگەن ئادەم ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىپ، ئۇنىڭ ياردىمىگە مۇھتاج ئىكەنلىكىنى ھېس قىلىدۇ.
• ئاللاھنىڭ بۇ يېنىكلىتىشلىرى ئۇنىڭ بەندىلىرىگە بولغان مۇھەببىتىنىڭ ئىپادىسىدۇر. بۇنداق مېھرىبان رەببكە قۇل بولۇش ۋە ئۇنىڭ دىنىغا ئەمەل قىلىش ئىنسان ئۈچۈن شەرەپ ۋە بەختتۇر.
• ئىسلام شەرىئىتىنىڭ ھۆكۈملىرى ئىنساننىڭ تەبىئىي ئېھتىياجلىرىنى ھېسابقا ئېلىپ، ئۇنىڭغا ماسلىشىدىغان ئەڭ مۇۋاپىق ھەل قىلىش چارىلىرىنى تەمىنلەيدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ ئىنسانپەرۋەرلىك خۇسۇسىيىتىنى كۆرسىتىدۇ.