سوره نساء — آيت 28

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• يُرِيدُ: گھري ٿو، ارادو ڪري ٿو.
• أَن يُخَفِّفَ: ته هلڪو ڪري، آساني پيدا ڪري.
• عَنكُمْ: توهان کان، توهان لاءِ.
• خُلِقَ: پيدا ڪيو ويو.
• الْإِنسَانُ: انسان، ماڻهو.
• ضَعِيفًا: ڪمزور، بيوس.

2) تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي بندن تي مهرباني ڪندي فرمايو ته هو توهان لاءِ آساني ۽ راحت گھري ٿو، نه ته تڪليف ۽ مشڪل. جيڪي احڪام ۽ شريعت هن نازل ڪئي آهي، اها سهڻي ۽ آسان آهي، ان ۾ ڪا به اهڙي تڪليف ناهي جيڪا توهان جي طاقت کان ٻاهر هجي. الله تعاليٰ انسان کي ڪمزور پيدا ڪيو آهي — جسماني طور تي به، ۽ نفساني طور تي به. انسان شهوتن ۽ خواهشن جي اڳيان بيوس آهي، ۽ عبادتن جي مشڪلن کي سهڻ جي طاقت به محدود اٿس. ان ڪري الله تعاليٰ پنهنجي رحمت سان شريعت ۾ آساني رکي، ته جيئن انسان ان تي عمل ڪري سگهي ۽ پنهنجي ڪمزوري جي باوجود دين تي قائم رهي. جيئن غلامن سان نڪاح جي اجازت ڏني ويئي، ته جيئن حرام کان بچڻ جو رستو ملي، ۽ ٻيا به اهڙا احڪام ڏنا ويا جيڪي انسان جي فطرت ۽ طاقت سان ٺهڪندڙ آهن.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ جو شريعت ۾ آساني گھرڻ ان جي ٻانهن لاءِ وڏي رحمت ۽ مهرباني آهي.
• اسلام اهو دين آهي جيڪو انسان جي فطرت ۽ طاقت کي مدنظر رکي ٿو، ان تي اهڙو بوجھ نه ٿو رکي جيڪو هو سهي نه سگهي.
• انسان جي ڪمزوري جو اعتراف ۽ ان جو حل الله جي شريعت ۾ موجود آهي — اهو ئي ڪامل دين آهي.
• جڏهن انسان پنهنجي ڪمزوري سمجهي ۽ الله جي رحمت تي ڀاڙي، ته هو دين تي عمل ڪرڻ ۾ آساني محسوس ڪري ٿو.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته اسلام ۾ ڪا به اهڙي تڪليف ناهي جيڪا ناقابلِ برداشت هجي، ۽ اهو ئي سبب آهي جو اسلام هر دور ۽ هر سماج لاءِ موزون ۽ قابلِ عمل آهي.