Sure Nisâ — Ayet 49

Kelime Anlamları:

• Tezkiye (يُزَكّونَ): Kişinin kendini övmesi, temize çıkarması, kendi nefsini övgüyle anması ve kendini kötülüklerden uzak göstermesi.
• Fatîl (فَتِيلًا): Hurma çekirdeğinin ortasındaki incecik yarıkta bulunan iplik gibi olan zar. Bu, bir şeyin en küçük ve en önemsiz miktarını ifade eder.

Tefsir:

Ey Resul! Şu kendi nefislerini övüp duran, kendilerini temize çıkararak "Biz şöyle iyiyiz, böyle temiziz" diye kendilerine pay çıkaran kimselerin haline şaşmıyor musun? Onlar, kendi amellerini överek ve kendilerini her türlü kusurdan uzak göstererek adeta kendilerini Allah katında aklamaya çalışıyorlar. Oysa bu, büyük bir yanılgıdır. Çünkü gerçek tezkiye, yani kulun temize çıkarılması ve övülmesi, yalnızca Allah'a aittir. Allah, kullarının kalplerindeki gizli halleri, amellerinin iç yüzünü en iyi bilendir. O, dilediği kullarını temize çıkarır, onları över ve onlara değer verir. Hiç kimse kendi kendini övmekle Allah katında makbul olamaz; makbul olmak, ancak Allah'ın rızasını kazanmakla mümkündür.

Bu ayet, bize çok önemli bir ders verir: Kişi, kendini övmekten ve başkalarının gözünde kendini büyük göstermeye çalışmaktan sakınmalıdır. Çünkü gerçek değer, insanların takdiriyle değil, Allah'ın nazarıyla ölçülür. Allah'ın adaleti ise kusursuzdur. Hiç kimse, yaptığı iyiliklerden dolayı en küçük bir haksızlığa uğratılmaz. Hurma çekirdeğinin incecik yarığındaki iplik kadar bile olsa, yapılan iyiliklerin karşılığı eksiksiz verilecektir. Kimseye zerre kadar zulmedilmez.

Ey iman edenler! Sakın kendinizi övmeyin, kendi amellerinizi büyük görmeyin. Çünkü bu, kalbi riyaya ve kibre götüren tehlikeli bir yoldur. Bunun yerine, Allah'a yönelin, O'ndan af dileyin ve amellerinizi yalnızca O'nun rızası için yapın. Unutmayın ki Allah, kendini beğenenleri değil, O'na boyun eğip tevazu gösterenleri sever. Kendini övenler, aslında Allah'ın takdirine ortak olmaya çalışanlardır; oysa takdir ve övgü yalnızca Allah'a aittir. O, dilediğini yüceltir, dilediğini alçaltır. Öyleyse siz de O'nun rızasını kazanmaya çalışın; çünkü asıl kurtuluş, O'nun katında değerli olmaktır.