સૂરા અન-નિસા — આયત 6

૧) શબ્દોના અર્થ:

• وَابْتَلُوا: પરીક્ષણ કરો, કસોટી કરો.
• الْيَتَامَىٰ: અનાથો (જેમના પિતા મૃત્યુ પામ્યા હોય તેવા બાળકો).
• بَلَغُوا النِّكَاحَ: લગ્નયોગ્ય વયે પહોંચી જાય, એટલે કે બાલિગ (પુખ્ત) થઈ જાય.
• آنَسْتُم: તમે જોયું, તમે જાણ્યું, તમે અનુભવ્યું.
• رُشْدًا: સમજદારી, ડહાપણ, પોતાના હિત-અહિતની સમજ.
• إِسْرَافًا: હદ વટાવીને, બેજા ખર્ચ કરીને.
• بِدَارًا: ઉતાવળ કરીને, જલદી કરીને.
• فَلْيَسْتَعْفِفْ: પોતાને પવિત્ર રાખે, અનાથની માલમિલકતથી દૂર રહે.
• بِالْمَعْرُوفِ: ઉચિત રીતે, જરૂરિયાત મુજબ.
• حَسِيبًا: હિસાબ લેનાર, જવાબદારી પૂછનાર.

૨) આયતની તફસીર:

હે મુસલમાનો! તમારી સંભાળમાં રહેલા અનાથોની કસોટી કરો — તેમની બુદ્ધિ અને તેમની માલમિલકતની સંભાળ રાખવાની ક્ષમતાનું પરીક્ષણ કરો. જ્યારે તેઓ લગ્નયોગ્ય વયે પહોંચી જાય, એટલે કે પુખ્તાવસ્થામાં પ્રવેશ કરે, અને તમે તેમનામાં સમજદારી તથા દીન અને દુનિયાની બાબતોમાં સાચી સમજ જોઈ લો, તો તેમની માલમિલકત તેમને પૂરેપૂરી સોંપી દો — તેમાંથી કંઈ પણ ઘટાડ્યા વિના.

અને હે વાલીઓ! તેમની માલમિલકતને બેજા ખર્ચ કરીને કે એવી ઉતાવળમાં ખાઈ ન જાઓ કે તેઓ મોટા થઈ જાય અને પોતાની મિલકત પોતાના હાથમાં લઈ લે. જે તમારામાંથી ધનવાન હોય, તેણે અનાથની માલમિલકતથી સંપૂર્ણપણે દૂર રહેવું જોઈએ અને પોતાના ધનથી સંતોષ માનવો જોઈએ. અને જે ગરીબ હોય, જેને જરૂરિયાત હોય, તે અનાથની માલમિલકતમાંથી ઉચિત માત્રામાં — એટલે કે તેની સંભાળ રાખવાના બદલામાં વાજબી મહેનતાણા તરીકે — લઈ શકે છે, પણ હદ વટાવીને નહીં.

પછી જ્યારે તમે તેમની માલમિલકત તેમને સોંપો, ત્યારે તેના પર સાક્ષીઓ રાખો, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ વિવાદ કે ઝઘડો ન થાય અને તેમનો હક સુરક્ષિત રહે. અને યાદ રાખો કે અલ્લાહ તમારા પર સાક્ષી અને હિસાબ લેનાર તરીકે પૂરતો છે — તે દરેક વાત જાણે છે અને દરેક કર્મનો હિસાબ લેશે.

૩) આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

• અનાથોના હકની રક્ષા: ઇસ્લામ અનાથોના હકોની ખૂબ કાળજી રાખે છે. તેમની માલમિલકત તેમને પૂરી થાય ત્યાં સુધી સુરક્ષિત રાખવી અને યોગ્ય સમયે સોંપી દેવી એ દીનની મહત્વપૂર્ણ તાલીમ છે.
• જવાબદારીની ભાવના: વાલીઓને શીખવવામાં આવે છે કે તેઓ અનાથની માલમિલકતને પોતાની સંપત્તિ ન સમજે