Ğafir surəsi — Ayə 31

1) Bəzi sözlərin izahı:

• دَأْب (də’b): vərdiş, adət, davamlı gedişat, tərz.
• مِثْلَ دَأْبِ: “onların adəti kimi”, “onların gedişatı kimi” mənasındadır.
• ظُلْمًا: haqsızlıq, zülm, ədalətsizlik.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala insanları özlərindən əvvəl gəlmiş ümmətlərin aqibətindən ibrət götürməyə çağırır. Buyurur ki, bu insanların halı Nuh qövmünün, Ad və Səmud tayfalarının və onlardan sonra gələnlərin halı kimidir. Onlar da peyğəmbərləri yalançı saydılar, haqqa qarşı inad və təkəbbür göstərdilər, küfr və azğınlıqda israr etdilər. Nəticədə Allah onları əməllərinə uyğun olaraq məhv etdi. Bu, onlara edilən haqsızlıq deyildi; əksinə, onlar öz günahlarına görə cəzalandırıldılar.

Allah heç vaxt bəndələrinə zülm etmək istəməz. O, ədalətlidir və heç kəsə zülm etməz. Əgər cəza verirsə, bu, insanların öz günahları, küfrləri və peyğəmbərləri yalançı saymaları səbəbindəndir. Allah heç bir kəsi haqsız yerə cəzalandırmaz; əksinə, insana ağıl, vicdan və peyğəmbərlər vasitəsilə haqqı göstərmiş, sonra isə seçimini öz ixtiyarına buraxmışdır.

Ey insan! Bu ayə sənə böyük bir xəbərdarlıqdır. Keçmişdə yaşamış qövmlərin acı sonluqları təkcə tarixi bir xəbər deyil, həm də düşünən qəlblər üçün bir ibrətdir. Onlar güclü, varlı və sayca çox idilər; lakin haqqa boyun əymədikdə, nə var-dövlətləri, nə də gücləri onları xilas edə bildi. Allahın ədaləti qaçılmazdır və heç kəs ondan yayına bilməz.

Gəl, bu ayənin nuru ilə qəlbini işıqlandır. Peyğəmbərlərin gətirdiyi haqqa sarıl, tövbə edib Allahın rəhmətinə sığın. Unutma ki, Allah zülm edən deyil; O, bağışlayan və rəhm edəndir. Sənə düşən isə Ondan qorxub haqq yolda sabit qalmaqdır.