سوره غافر — آیه 5

معانی واژگان:

• هَمَّتْ: قصد کردند و اراده کردند.
• لِیَأْخُذُوهُ: تا او را بگیرند و بکشند.
• یُدْحِضُوا: نابود کنند و از بین ببرند.
• فَأَخَذْتُهُمْ: پس آنان را (به عذاب) گرفتم و هلاک کردم.

تفسیر آیه:

پیش از این کافرانِ مکه، قوم نوح (علیهالسلام) نیز پیامبر خود را تکذیب کردند و پس از آنان نیز گروههای بسیاری مانند عاد، ثمود، قوم لوط و اصحاب مدین که همگی به صورت دستهجمعی و متحد علیه پیامبران خود قیام کردند، راه تکذیب را در پیش گرفتند. هر یک از این امتها قصد جان پیامبر خود را کردند تا او را به قتل برسانند. آنان برای مقابله با دعوت حق، به جدال باطل روی آوردند و با سخنان بیاساس و مغالطههای خود تلاش کردند حقیقت را از میان بردارند و آن را نابود کنند. اما سرانجام، خداوند همه آنان را به عذاب سختی گرفتار کرد و هلاک نمود. پس ای کافران مکه، بنگرید که عذاب من چگونه بود؛ عذابی سخت و عبرتآموز که نشانههای آن همچنان بر جای مانده است و برای آیندگان مایه پند و عبرت است.

فواید و درسهای آیه:

• سنّت الهی در نابودی باطل: این آیه نشان میدهد که خداوند هرگز باطل را بیپاسخ نمیگذارد و کسانی که با حق دشمنی کنند و در پی نابودی آن باشند، سرانجام به عذاب الهی گرفتار خواهند شد.
• پیروزی نهایی حق: با وجود همه توطئهها و دشمنیها، حق همیشه پیروز است و باطل محکوم به فناست. این مژدهای برای مؤمنان است که در برابر سختیها و دشمنیها صبر پیشه کنند.
• عبرت از تاریخ: مطالعه سرگذشت امتهای پیشین و دیدن عاقبت تکذیبکنندگان، بهترین پند و اندرز برای انسانهاست تا راه حق را برگزینند و از سرنوشت شوم مخالفان عبرت بگیرند.
• تهدید برای ستمگران: این آیه هشداری جدی برای همه کسانی است که در هر زمان و مکانی به جنگ با حق و پیامبران بروند که عاقبت آنان چیزی جز نابودی و خواری نخواهد بود.