فصلت سۈرىسى — ئايەت 26

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• لَا تَسْمَعُوا: ئاڭلىماڭلار، قۇلاق سالماڭلار.
• وَالْغَوْا فِيهِ: ئۇنىڭغا قارشى قالايمىقانچىلىق قىلىڭلار، يالغان-ياۋىداق، مەنىسىز سۆزلەر، شېئىرلار ۋە ھەر خىل ئاۋازلار بىلەن ئارىلاشتۇرۇڭلار. «لەغۋ» دېگەن سۆز ئەسلىدە مەنىسىز، پايدىسىز ۋە يارامسىز سۆز-ھەرىكەتلەرنى كۆرسىتىدۇ.
• لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُونَ: شۇنداق قىلساق ئۇنى يېڭىپ، ئۇنىڭ قىرائىتىنى توختىتىۋېتىشىمىز مۇمكىن.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا كاپىرلارنىڭ قۇرئان كەرىمگە قارشى تۇرۇش ئۈچۈن قوللانغان رەزىل ھىيلە-مىكىرلىرىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ھەقىقەتنى ئاڭلاشتىن قورقۇپ، بىر-بىرىگە: «بۇ قۇرئاننى ئاڭلىماڭلار، ئۇنىڭغا قۇلاق سالمىڭلار، ئۇنىڭ ئەھكاملىرىغا بويسۇنماڭلار. مۇھەممەد (ئەلەيھىسسالام) قۇرئان ئوقۇغاندا، ئاۋازىڭلارنى كۆتۈرۈپ، ۋاراڭ-چۇرۇڭ قىلىڭلار، مەنىسىز سۆزلەر، شېئىرلار ۋە قالايمىقان گەپلەر بىلەن ئۇنىڭ ئاۋازىنى بېسىڭلار. شۇنداق قىلساق، ئۇنىڭ قىرائىتىنى توختىتىشقا ۋە ئۇنى يېڭىشقا مۇيەسسەر بولۇشىمىز مۇمكىن» دېيىشتى.

ئۇلار بۇنداق قىلىش بىلەن قۇرئاننىڭ ئاسمانىي كىتاب ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ ھەقىقەت ئىكەنلىكىنى ۋە ئۇنىڭ ئىنسانلارنى ھىدايەتكە يېتەكلەيدىغانلىقىنى ئاڭلىماقچى بولمىدى. ئۇلار ھەقىقەتنى ئاڭلاشتىن قورققانلىقى ئۈچۈن، ئاڭلاشنى توسۇش، ئاۋاز بىلەن بېسىش ۋە قالايمىقانچىلىق قىلىش قاتارلىق ئۇسۇللارنى قوللاندى. ئەمەلىيەتتە، بۇ ئۇلارنىڭ ئاجىزلىقىنى ۋە ھەقىقەت ئالدىدا ئىختىيارسىز قالغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. چۈنكى ئۇلار ھەقىقەت بىلەن ئەقلىي دەلىل-ئىسپات ئارقىلىق مۇنازىرە قىلىشقا قادىر بولمىغانلىقى ئۈچۈن، بۇنداق رەزىل ۋە ئەقىلسىز ئۇسۇللارغا ئەپلەندى.

ئى مۇئمىنلەر! بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىڭلار. قۇرئان كەرىم ئاللاھ تائالانىڭ كەلامى بولۇپ، ئۇ ھەقىقەت ۋە نۇردۇر. ئۇنى ئاڭلاش، ئوقۇش ۋە ئۈگىنىش ئىنساننىڭ قەلبىنى يورۇتۇپ، روھىنى تازىلايدۇ ۋە ئۇنى دۇنيا-ئاخىرەت سائادىتىگە يېتەكلەيدۇ. شۇڭا، بىز قۇرئاننى ئاڭلاشقا ۋە ئۇنىڭ مەنىسىنى چۈشىنىشكە تىرىشىشىمىز، ئۇنىڭ ئەھكاملىرىغا ئەمەل قىلىشىمىز كېرەك. كاپىرلارنىڭ قىلغىنىدەك، ھەقىقەتنى توسۇش ۋە قالايمىقانچىلىق قىلىشتىن ساقلىنىشىمىز لازىم. ئاللاھ تائالا بىزنى قۇرئاننىڭ نۇرى بىلەن يورۇتۇپ، ئۇنىڭ ھىدايىتىگە ئېرىشتۈرسۇن. ئامىن.