فصلت سۈرىسى — ئايەت 45

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «آتَيْنَا»: بەردۇق، ئاتا قىلدۇق.
• «الْكِتَابَ»: كىتاب، يەنى تەۋرات.
• «فَاخْتُلِفَ فِيهِ»: ئۇنىڭ توغرىسىدا ئىختىلاپ قىلىندى، بەزىلەر ئىشەندى، بەزىلەر ئىنكار قىلدى.
• «كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِن رَّبِّكَ»: پەرۋەردىگارىڭدىن ئىلگىرى ئۆتكەن بىر ۋەدە، يەنى قىيامەت كۈنى ھۆكۈم قىلىش ۋەدەسى.
• «لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ»: ئارىلىرىدا ھۆكۈم قىلىناتتى، يەنى دەرھال جازالاناتتى.
• «شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيبٍ»: ئۇنىڭدىن قاتتىق شەكلىنىش، گۇمانغا چۆمۈلۈش.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا تەسەللى بېرىپ، ئۇنىڭدىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرنىڭمۇ ئۆز قەۋمى تەرىپىدىن ئىنكار قىلىنغانلىقىنى ئەسكەرتىدۇ. ئاللاھ مۇسا ئەلەيھىسسالامغا تەۋراتنى ئاتا قىلغان ئىدى، ئەمما ئۇنىڭ قەۋمى ئۇنىڭ توغرىسىدا ئىختىلاپقا چۈشتى: بەزىلىرى ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈردى ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلدى، يەنە بەزىلىرى ئۇنى ئىنكار قىلىپ، ئۇنىڭغا كاپىر بولدى. خۇددى سېنىڭ قەۋمىڭ قۇرئانغا ئىختىلاپ قىلغىنىدەك.

ئەگەر پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئىلگىرى ئۆتكەن بىر ۋەدەسى بولمىسا ئىدى — يەنى قىيامەت كۈنىدە بەندىلەر ئارىسىدا ھۆكۈم قىلىش ۋەدەسى — ئۇنداقتا ئۇلارنىڭ ئارىسىدا دەرھال ھۆكۈم قىلىناتتى، ھەقنى قوبۇل قىلغانلار ھۆرمەتكە ئېرىشىپ، باتىلنى تۇتقانلار خارلىناتتى، كاپىرلار ھالاك قىلىناتتى. لېكىن ئاللاھنىڭ ھېكمىتى بۇنى قىيامەت كۈنىگە كېچىكتۈردى.

شۈبھىسىزكى، كاپىرلار قۇرئاننىڭ ھەقىقىيلىكى ۋە سېنىڭ پەيغەمبەرلىكىڭ توغرىسىدا قاتتىق گۇمان ئىچىدە قالغان بولۇپ، بۇ گۇمان ئۇلارنى ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشتىن توسىدى. ئۇلارنىڭ شەكلىنىشى پەقەت ئۆزلىرىنىڭ ھەۋەس-نەپسى ۋە ئىنكارچىلىقىدىن كېلىپ چىققان بولۇپ، ھەقىقەتتە قۇرئان ھەقىقەتتۇر، ئۇنىڭدا ھېچقانداق شەك يوق.

ئى ئىنسان! بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئالغىن: ئاللاھنىڭ كىتابلىرى ھەقىقەتتۇر، ئۇلارغا ئىختىلاپ قىلىش پەقەت ئىنساننىڭ ئۆزىنى زىيانغا ئۇچرىتىدۇ. قۇرئانغا ئىمان كەلتۈرۈپ، ئۇنىڭ كۆرسەتمىلىرىگە ئەمەل قىلغانلار دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە نىجات تاپىدۇ. ئاللاھ بىزنى ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىدىغان ۋە ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغان بەندىلىرىدىن قىلسۇن.